Het is de laatste week van het jaar, en dus wordt op Radio 2 de Top 2000 uitgezonden. Meer dan 200 van die nummers zijn in het Nederlands. Welke boodschap dragen 'onze' artiesten uit?

Rutger Kiezebrink | 28 december 2010

Vandaag zijn we op de helft van de lijst van de tweeduizend populairste platen (volgens Radio 2-luisteraars) van de afgelopen millennia. Ruim tien procent van die Top 2000 is Nederlandstalig: 218 platen om precies te zijn – inclusief negen bijdragen in dialect (en exclusief het Fries).

Spiegelbeeld

Het aanbod is erg gevarieerd. Van oude rotten als Peter Koelewijn en Willeke Alberti – 'Kom van dat dak af' is inmiddels vijftig jaar oud, 'Spiegelbeeld' ook bijna – tot nieuwkomers als Eva de Roovere en de 3JS. Van het meeslepende 'Dansen op de vulkaan' (De Dijk) tot het bevreemdende 'Kinderballade' (Boudewijn de Groot). En van Marco Borsato's dramatische 'Speeltuin' tot Drs. P's luguber-grappige 'Dodenrit'.

Maar hoe gevarieerd het ook is, het merendeel van de teksten gaat – dat weet iedereen wel – over de liefde. Bløf vat dat onomwonden samen in de titel 'Alles is liefde'. Maar de meeste artiesten doen het anders.

Meisjesnaam

Gewoner is het bijvoorbeeld om je lied te noemen naar degene die je bezingt. Bij voorkeur met een meisjesnaam: 'Annabel' van Hans de Booy, 'Laura' van Jan Smit, 'Patsy' van Rein de Vries, 'Rosanne' van Nick & Simon. Jongensnamen zijn er nauwelijks, op 'Sammy' van Ramses Shaffy na, maar dat is niet echt een liefdeslied.

Of je zingt liefdevol over je familie. Over je kinderen: 'Kleine jongen' (André Hazes), 'Dochters' (Marco Borsato). Over je ouders: 'Pa' (Doe Maar), 'Papa' (Stef Bos), 'Geen kind meer' (Karin Bloemen). Of over je konijn: 'Flappie' (Youp van 't Hek).

'Ik'

Zit er iets van een overkoepelend thema in die liedjes? Tja, als je gaat turven welke woorden er gebruikt worden, lijkt het erop dat Nederlandse artiesten graag over zichzelf zingen. Het meestvoorkomende woord in alle liedteksten is namelijk, heel eenvoudig, 'ik'.

Wat overigens niet eens zo vreemd is, want 'ik' is sowieso het meestgebruikte woord in gesproken taal. Blijkbaar hebben tekstschrijvers een voorkeur voor alledaagse, herkenbare teksten.

Woordwolk

In plaats van zelf te gaan zitten turven, kun je teksten statistisch laten analyseren door een programma als Wordle. Het leuke daarvan is dat het een mooie 'woordwolk' oplevert, waarin heel duidelijk te zien is welke termen typerend zijn voor de tekstverzameling die je hebt ingevoerd. Zeker als je woorden die in het algemeen veel voorkomen – zoals 'ik', 'de', 'het' en 'en' – daarbij uitschakelt.

Boodschap

En op die manier blijkt waar de zangers het meest op hameren. De populairste woorden zijn dan namelijk 'lief', 'laat', 'nooit', 'jou' en 'alleen'. Combineer dat met het alomtegenwoordige 'ik', en de boodschap is duidelijk: 'Lief, ik laat jou nooit alleen.'

En dat is een geruststellende gedachte aan het eind van het jaar.


Meer Nu.nl-columns van Onze Taal