Page 35 - OnzeTaal_juni2020_HR
P. 35

Q
       NIEUW IN HET NEDERLANDS                             TAAL Q UIZ  REDACTIE ONZE TAAL

       Hoe vergaat het mensen die op latere leeftijd Nederlands leren?  Puzzel alle letters bij elkaar, en stuur het zesletterige woord
                                                           voor 26 juni naar quiz@onzetaal.nl. U maakt dan kans op
                                                           een taalboekje. De winnaar van de vorige quiz (antwoord:
       Yukichi Fukuzawa                                    Doe Maar) is Liesbeth Span uit Uithuizen.
                                                           Zie www.onzetaal.nl/OTquiz voor alle deelantwoorden.
       (1835-1901)

                                                            letter 1
                  olgens mijn telling was ik 21 jaar toen ik
                  op weg ging naar Nagasaki. Terzelfder             Braille en morse zijn allebei vondsten uit
       “V tijd was het vraagstuk van de nationale                   de negentiende eeuw. Welke letter bestaat
       verdediging en de nieuwe kunst van oorlogvoeren de           in beide schriften uit drie puntjes?
       voornaamste interesse van alle samoerai geworden.
       Op een dag vertelde mijn broer me dat iedereen die
       westerse artillerie wilde leren ‘gensho’ moest bestu-  letter 2
       deren. ‘Wat is gensho?’, vroeg ik, want dat was me
       totaal onbekend. ‘Gensho betekent boeken die zijn            In de negentiende eeuw werden ook in Nederland
       uitgegeven in Holland met zijwaarts gedrukte letters’,       achternamen écht verplicht. Welke namen komen
       antwoordde hij. En zo ging ik, de eerstvolgende keer         nu nog het meest voor in België en Nederland?
       dat mijn broer zaken te doen had in Nagasaki, met            Neem de allereerste letter.
       hem mee, en daar begon mijn eerste studie van het
       alfabet.”                                                 Mertens                         Goossens
          “Voor mij waren die raar uitziende letters heel       en De Vries       Peeters        en De Boer
       vreemd. Het kostte me drie volle dagen om de zesen-                       en De Jong
       twintig letters van het alfabet te leren. En beetje bij
       beetje, na vijftig of honderd dagen, begon ik iets van
       de Nederlandse taal te begrijpen. Iedere nieuwe stu-  letter 3
       dent, die gewoonlijk van Nederlands niets wist, kreeg
       twee boeken spraakkunst: de ene heette Grammatica            Dicteezin. Eén woord is fout gespeld. Neem de
       en de andere Syntaxis. Voor degenen die deze twee            eerste letter.
       teksten tot een einde hadden gebracht, werden wat
       we noemden leeswedstrijden gehouden, of klasse-              De sidekick bij de latenightshow kon het item
       voordrachten.”                                               over de in 1846 naar Amerika geëmigreerde
          “Bij de klassevoordrachten moest iedere student           Nederlanders ten langen leste toch apreciëren.
       vertrouwen op zijn eigen kundigheden met de spraak-
       kunst en het ene grote woordenboek dat de school be-
       zat. Het was een dik boek van drieduizend bladzijden,   letter 4
       daarom zou het onmogelijk zijn geweest voor elke
       student een kopie te maken. Dus waren er rondom              Hieronder staan enkele woorden die in de
       het dikke woordenboek altijd drie of vier man te vin-        negentiende eeuw in het Nederlands terecht zijn
       den, om de beurt een woord opzoekend.”                       gekomen. Met welke letter beginnen ze?
          “Op een dag ging ik naar Jokohama. Hier woonden
       de pionierende buitenlandse kooplieden. Tot mijn             _ank            _ip            _of
       verdriet bleek niemand me te verstaan. Ik had me uit         _ater           _oepen         _ut
       alle macht jarenlang ingespannen om de Nederlandse
       taal te leren. En nu ik reden had om te geloven dat ik
       een der beste kenners van het land was, merkte ik dat   letter 5
       ik niet eens de tekens kon lezen van kooplui uit den
       vreemde. Het moest Engels of Frans geweest zijn,             Paardensprongpuzzel. Dit woord    t  i  u
       voorzover ik wist. Het was een bittere teleurstelling.”      van Franse oorsprong kwam in de
                                                                    negentiende eeuw in het Nederlands   t  i
                                                                    terecht. Wat is de eerste letter?  e  ï  n
       Fragmenten uit de                            Foto: xxx
       autobiografie van de
       negentiende-eeuwse
       Japanse intellectueel                                letter 6
       Yukichi Fukuzawa,
       die als tolk reizen                                          De titel van het (negentiende-eeuwse) Belgische
       maakte naar de                                               volkslied en die van het Nederlandse hebben één
       Verenigde Staten en                                          letter gemeenschappelijk. Welke letter?       ONZE TAAL 2020  —  6
       Europa. De citaten
       zijn afkomstig uit de
       Nederlandse vertaling
       De poorten gaan open                                         DE OPLOSSING:
       door Rob van Baarle
       (Meulenhoff, 1978).                                           1    2    3    4    5    6
                                                                                                                35
   30   31   32   33   34   35   36