Page 33 - OnzeTaal_febmrt2019_HR

NIEUWS

Twee keer per week taalnieuws in uw mailbox?
Meld u aan voor Taalpost: www.onzetaal.nl/taalpost. REDACTIE ONZE TAAL

DE KWESTIE Taal in romans niet
eenvoudiger geworden
Handschrift blijven
orden Nederlandse romans steeds simpeler van stijl, zoals wel wordt
stimuleren? W beweerd? Wetenschappers van de Universiteit Utrecht zochten het
uit, en concludeerden dat er op dit gebied de afgelopen decennia eigenlijk
Verdient het handschrift nog aandacht in niet zo veel veranderd is. Ze onderzochten zestig romans uit de periode
het onderwijs, nu toch bijna alles elektro- 1955-2014. Weliswaar zijn de zinnen in die boeken gemiddeld iets korter
nisch gaat, of kunnen kinderen beter geworden, staan er iets minder deelzinnen naast elkaar dan voorheen, en
andere dingen leren? Op die stelling is het aantal bijvoeglijke naamwoorden iets afgenomen, maar heel veel
reageerden bijna 1300 mensen. Zij vinden: invloed op de moeilijkheid van de romans heeft dit niet.
het handschriftonderwijs moet je Bij de teksten van kranten ligt dat anders. Die zijn sinds 1955 wél een-
voudiger geworden – al is de krant nog altijd moeilijker leesbaar dan
romans. Krantenteksten zijn minder concreet en herhalen in nieuwe para-
meer
stimuleren grafen minder informatie uit de voorgaande tekst. De informatiedichtheid
81% is in de krant dus groter.

Whatsappen leidt niet tot

taalverloedering

op dit niveau ctieve jonge gebruikers van sociale media als WhatsApp blijken door
afbouwen en de behouden A de bank genomen niet slechter te spellen en schrijven op school – in-
lestijd besteden
aan nuttiger dingen 16% tegendeel zelfs. Dat blijkt uit onderzoek onder jongeren waarop taalweten-
schapper Lieke Verheijen onlangs is gepromoveerd aan de Radboud Univer-
3% siteit Nijmegen.
Deze uitkomsten staan haaks op wat veel wordt gedacht, namelijk dat
Uit de vele en lange reacties die zijn bin- al dat appen en chatten ervoor zorgt dat het taalgebruik van jongeren ach-
nengekomen, blijkt heel duidelijk waarom teruitholt. Dat dit wel meevalt, en dat er dus geen reden is voor al te grote
het handschrift belangrijk zou zijn: om de ongerustheid, is al uit eerder onderzoek naar voren gekomen. Het proef-
motorische vaardigheden te stimuleren, schrift van Verheijen vormt daar een bevestiging van.
om een eeuwenoude traditie voort te zet- Verheijen ontdekte dat in de online communicatie van jongeren het
ten en ook omdat wat je met de hand taalgebruik informeler, expressiever, beknopter en speelser is, maar dat de
schrijft beter beklijft. Maar waarom er taalbeheersing daar dus allerminst onder te lijden heeft. Er wordt creatie-
méér aandacht moet komen voor hand- ver geschreven en er worden minder spelfouten gemaakt. Dat effect was er
schriftonderwijs, werd eigenlijk minder overigens niet als de proefpersonen uit het onderzoek WhatsApp enkel
duidelijk. passief gebruikten, of als ze in hun teksten leunden op woordvoorspellers
en autocorrectie.

Oud-Onze Taal-bestuurslid Dick Dolman overleden

ind januari is op 83-jarige leeftijd Sommigen lezen zelfs tussenkopjes op
E voormalig Tweede Kamer-voorzitter (‘De sociale minima. Ik kom nu tot de
Dick Dolman (PvdA) overleden. Na zijn sociale minima. Wat de sociale minima
Kamervoorzitterschap werd Dolman in betreft …’).”
1990 lid van de Raad van State. Hij In 1992 werd Dolman vicevoorzitter
trad toen ook toe tot het bestuur van van Onze Taal, en dat bleef hij tot het
het Genootschap Onze Taal, nadat hij einde van zijn zittingstermijn, in 1998.
eerder al bijdragen had geleverd aan In die tijd zat hij het tweejaarlijkse
Onze Taal, onder andere over omgangs- publiekscongres van Onze Taal voor, ONZE TAAL 2019 — 2/3
vormen en taalgebruik in de Tweede en speelde hij een actieve rol bij de toe-
Kamer. “Versprekingen, verkeerde kenning van het erelidmaatschap van
klemtonen, geraffel om op tijd klaar Onze Taal aan Marten Toonder. Aan het
te zijn, zijn aan de orde van de dag”, boekje dat Onze Taal ter gelegenheid
zo constateerde hij bijvoorbeeld. En: daarvan uitgaf, ‘Als u begrijpt wat ik
“Meer in het algemeen zijn sprekers bedoel’ (1995), werkte hij enthousiast
de slaaf van hun geschreven tekst. mee. Dick Dolman (1935-2019). 33