Eind juli werd in de Bulgaarse universiteitsstad Blagoëvgrad de 13e Internationale Taalkunde Olympiade gehouden. Er deed, traditiegetrouw, ook een Nederlands team mee, bestaande uit Cid Swanenvleugel, Pim Spelier, Abe ten Voorde en Lorenzo Oechies – die zich via de nationale voorrondes in Leiden voor het evenement geplaatst hadden. Met z’n vieren namen ze het op tegen 43 andere teams uit 28 landen. Pim Spelier doet hier verslag van de groepswedstrijd, Lorenzo Oechies bespreekt hieronder de opgaven van de individuele wedstrijd.

Op 20 juli vertrokken we naar Bulgarije, en meteen de volgende dag vond de individuele wedstrijd plaats. We kregen zes uur de tijd voor vijf opgaven, over het Nahuatl en het Arammba, het Kabardisch, het Soundex-algoritme, het Wambaya en het Somali – onbekende talen die met opzet waren uitgekozen zodat niemand van de deelnemers in het voordeel zou zijn. Bij elke opgave werd wat informatie gegeven over de betreffende taal, waaruit patronen en regels af te leiden waren. Aan de hand van die gegenereerde regels konden de vragen dan beantwoord worden.

Nahuatl en Arammba
Bij de eerste opgave had ik even het gevoel op een wiskunde-olympiade beland te zijn: er werd een serie wiskundige vergelijkingen gegeven, geschreven in het Nahuatl (een Aztekentaal) en het Arammba (gesproken in Papoea Nieuw-Guinea), die in het Nederlands vertaald moesten worden. Eén vergelijking luidde: “cen-tzontli = tarumba tambaroy fete asàr”, waarbij het eerste deel in het Nahuatl en het tweede deel in het Arammba geschreven was. Door wat te puzzelen, kon worden afgeleid dat hier eigenlijk ‘1 x 400 = 216 + 5 x 36 + 4’ stond.

Kabardisch
De tweede opgave ging over het Kabardisch, een taal die in Turkije, Georgië en Zuid-Rusland gesproken wordt. Het was de bedoeling van een serie werkwoorden de Nederlandse vertaling te geven. Daarbij viel het mij al snel op dat alle ontkennende werkwoordsvormen eindigden op -q̇əm. Deze informatie had ik ook nodig bij het vertalen van nieuwe werkwoordsvormen van en naar het Nederlands.

Soundex
Opgave 3 ging over het Soundex-algoritme. Dit algoritme werd in de 20ste eeuw ontwikkeld om achternamen op klank te ordenen door middel van codes, bestaande uit één hoofdletter en drie cijfers. Zo wordt door het algoritme de achternaam Wilson omgezet in W425. In de opgave werd een lijst achternamen en een lijst incomplete Soundex-codes gegeven, die door de deelnemers correct met elkaar verbonden moesten worden. Het bleek dat de hoofdletter voor de beginletter van de naam staat en dat de cijfers de daaropvolgende medeklinkers grofweg omschrijven. Natuurlijk was het systeem wel iets ingewikkelder dan dat …

Wambaya
In de opgave over het Wambaya werden enkele zinnen uit die taal met hun Nederlandse vertaling gegeven. In deze zinnen werden vaak dezelfde zelfstandige naamwoorden en werkwoorden gebruikt, zodat de vertalingen eenvoudig af te leiden waren. Zo kwamen in twee zinnen over een oude vrouw de woorden “bungmanya” en “bungmanyani” voor. En inderdaad, beide woorden betekenden ‘de oude vrouw’. Later kwam ik erachter dat het achtervoegsel -ni iets vertelt over de functie van dit woord binnen de zin. Het lukte mij dan ook aardig om wat nieuwe zinnen van en naar het Wambaya te vertalen.

Somali
De laatste opgave ging over het metrum van versregels in het Somali. Er werd een rijtje versregels gegeven, waaruit dit metrum afgeleid kon worden. De eerste versregel luidde “ogaadeen ha ii dirin”; een dubbele klinker staat hierbij voor een lange klank en een enkele klinker voor een korte klank. Door vergelijken moesten we van tien nieuwe versregels bepalen of ze al dan niet aan dit metrum voldeden.
Twee dagen na de individuele wedstrijden was de groepswedstrijd aan de beurt; de rest van de week werd  gevuld met excursies. Bij de prijsuitreikingen aan het einde van de week werden medailles en eervolle vermeldingen uitgereikt. Van elke medaille werden er echter meerdere uitgereikt, dus een bronzen medaille stond niet per se voor een derde plek. We kregen uiteindelijk twee eervolle vermeldingen voor Cid en Abe, een bronzen medaille voor Pim en allemaal een medaille voor onze derde plek bij de groepswedstrijd. Een prestatie waar we trots op mogen zijn!

Lorenzo Oechies