Page 4 - OnzeTaal_sept2021

Paddenstoelen worden geassocieerd met heksen en de duivel. En ze worden
geheimzinnig gevonden. Aan de vele paddenstoelsoorten kleven bijzondere verhalen,
die je ook terugziet in hun namen. Onlangs bracht een proefschrift ze in kaart.

BERTHOLD VAN MARIS
Illustraties: Jan Hamstra
Van duivelsbrood

tot peperboleet

Paddenstoelnamen in het Nederlands

iemand die ooit een pad op een paddenstoel woord of een variant daarvan, zoals campernoelie of
heeft zien zitten. En toch noemen we het campernoel, in de Middeleeuwen de meest gangbare term
ding ‘paddenstoel’. Wat een vreemd woord was voor een paddenstoel. Je vindt die vorm nog terug
in allerlei Vlaamse, Limburgse en Brabantse dialecten.
N eigenlijk. Het duikt voor het eerst op in
ONZE TAAL 2021 — 9 planten. Stoele verwijst naar de vorm die veel padden- nog een heleboel varianten opgetekend:
In de twintigste eeuw werden door dialectonderzoekers
1377, als padden stoele, in een tekst over geneeskrachtige
stoelen hebben: de combinatie van steel en hoed lijkt
op een stoeltje. Padden wijst op een associatie met
kompernoel
kampernoelie
heksen en hekserij: heksen zouden in hun rituelen ge-
pampernoelie
kampernoele
kampernoelj
pompernoelie
bruikmaken van padden. En wie weet dacht men ook dat
padden graag paddenstoel eten (wat niet het geval is).
pompernoel
kampinjool

Vijftig jaar eerder werd in een lijst van Latijnse woor-
den met hun Nederlandse vertaling een heel andere kampernoen pompernoelje
naam gebruikt. Het Latijnse fungus (‘paddenstoel’) krijgt Geen van deze woorden haalde de hedendaagse stan-
4 daarin als vertaling: compernoel. Het lijkt erop dat dat daardtaal, en dat is misschien jammer. Want klinkt