Page 4 - OnzeTaal_febmrt2019_HR

Foto: Wikimedia

Foto: Henk Blansjaar / Spaarnestad Photo

Ca. 1900

1975

1950

Van invuloefening

tot
bewuste

geletterdheid

Anderhalve eeuw schoolvak Nederlands

Het jaarthema van Onze Taal is het et onderwijs zoals wij dat kennen, is pas
schoolvak Nederlands. In het tweede vrij laat ontstaan: in de negentiende eeuw.
Voor die tijd bestond klassikaal lesgeven
artikel in deze reeks aandacht voor de H nog niet; de leerlingen (vaak van verschil-
geschiedenis van het vak. Oftewel: lende jaren en niveaus door elkaar) zaten in bankjes
hun eigen schrijf- en rekenopdrachtjes te maken, en de
hoe een opstelopdracht als ‘Een gezel- leraar was daarbij een soort opzichter. De individuele
ontwikkeling van de leerling was nog geen punt van
lige dag’ zich kon ontwikkelen tot een aandacht. Leerlingen moesten bij Nederlands vooral
ONZE TAAL 2019 — 2/3 gebruik in politieke beschouwingen. hoog aangeschreven auteurs uit de Gouden Eeuw, zoals
gedocumenteerd betoog over taal-
stijloefeningen doen: woorden en uitdrukkingen in-
vullen, dictees maken en literaire teksten lezen van
Vondel en Hooft.
In de tweede helft van de negentiende eeuw begint

HANS HULSHOF
er op allerlei gebieden van alles te veranderen. In de
taalkunde verschuift de aandacht van schrijftaal naar
Vignet: Rhonald Blommestijn
spreektaal. Hoogleraren voeren daar verbeten discus-
sies over. In de literatuur komt er meer aandacht voor
volksverhalen, en verhalen in de volkstaal. En in de
kunsten ontstaan allerlei bewegingen die, in de woor-
4 SCHOOLVAK NEDERLANDS den van de dichter Willem Kloos, “de allerindividueel-