Door Raymond Noë


Vlaamse woorden

Vlaamse taalgebruikers zien zich vaak voor een keuze gesteld: is het in een bepaalde situatie oké om een bepaalde, typisch Belgisch-Nederlandse term of uitdrukking te gebruiken of is een equivalent beter? In Typisch Vlaams geven de Belgische taaljournalist Ludo Permentier en de Nederlandse lexicoloog Rik Schutz advies over de 'gepastheid' van vierduizend Vlaamse woorden. Daarnaast wordt ook de betekenis gegeven en verduidelijkt met voorbeeldzinnen, en wordt aangegeven hoe Vlaams woorden zijn en hoe frequent ze voorkomen. Zie ook het artikel van Ann De Craemer in het juli/augustusnummer.

  • Typisch Vlaams. 4000 woorden en uitdrukkingen is een uitgave van Davidsfonds Uitgeverij en kost € 35,– (gebonden, 576 blz.). ISBN 978 90 5908 651 7. Bestel direct bij Onze Taal.

Taalpolitiek 1815-1830

Toen in 1815 Willem I koning werd van het Koninkrijk der Nederlanden, stond hij voor de opgave Nederland, Vlaanderen en Wallonië tot één land te verenigen. Een van de middelen die hij koos was een (achteraf gezien misschien te) strenge taalpolitiek – waarbij hij van zins was ook de Franstalige gebieden het Nederlands op te dringen – met alle gevolgen van dien: in 1830 scheidden Vlaanderen en Wallonië zich af van het koninkrijk. In het boekje Sur la langue nationale gaan Rik Vosters en Guy Janssens in op de taalsituatie die Willem bij zijn aantreden aantrof, en op de inhoud, het karakter en de gevolgen van zijn taalpolitiek.

Het boekje gaat vergezeld van een cd met daarop een hoorcollege van de auteurs over dit onderwerp. Het maakt deel uit van de achtdelige reeks 'Noord en Zuid onder Willem I. 200 jaar Verenigd Koninkrijk der Nederlanden'.

  • Sur la langue nationale. Taal en taalpolitiek in het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden en het jonge België is een uitgave van het ANV en kost € 8,50 (gebonden, 84 blz.). ISBN 978 90 805255 9 7. Bestel direct bij Onze Taal.

Hanze-gezegden

Spraakmakende Hanzesteden is een boek met twee onderwerpen: oude uitdrukkingen en oude gebouwen in Hanzesteden. Auteur Girbe Buist verklaart een groot aantal spreekwoorden en gezegden, waarvan sommige misschien al werden gebruikt tijdens de hoogtijdagen van de Hanzesteden, in de veertiende en vijftiende eeuw. Daar zitten ook vrij veel uitdrukkingen bij die we nu eigenlijk niet meer kennen, zoals met Adamsvorken eten, Latijn betaalt niet aan Latijn en de piek schuren. Die gezegden en spreekwoorden vormen de opmaat voor met foto's geïllustreerde beschrijvingen van oude gebouwen in de Nederlandse Hanzesteden Hattem, Hasselt, Kampen, Zwolle en Deventer, zoals stadspoorten, raadhuizen en weeshuizen.

  • Spraakmakende Hanzesteden is een uitgave van Pharos en kost € 16,90 (ingenaaid, 120 blz.). ISBN 978 90 79399 61 1

Woordenboek filosofie

Het lijvige Woordenboek filosofie geeft uitgebreide, gedegen omschrijvingen van filosofische begrippen, stromingen en deelonderwerpen als filosofiejournalistiek en milieufilosofie. Het boek, waaraan meer dan honderd Vlaamse en Nederlandse filosofen meewerkten, is een ingrijpend herziene heruitgave van de eerste druk uit 1992.

  • Woordenboek filosofie, onder redactie van Harry Willemsen en Peter de Wind, is een uitgave van Garant en kost € 49,– (gebonden, 648 blz.). ISBN 978 90 441 3228 1

En verder

  • De taaltovenaar van Wim Meyles. Woordspelingen (zoals orgiedeeën, planterfanten en quasimulant) en andere taalspitsvondigheden in korte stukjes, gedichten, aforismen en oneliners. Bundeling uit vorige boeken, aangevuld met nieuw werk. Uitgeverij Elikser, € 16,50 (gelijmd, 216 blz.). Zie: webshop.elikser.nl. ISBN 978 90 8954 752 1
  • Taal uit de zaal van Mark Teurlings. Anekdotes met een (hoofd)rol voor taal die zich afspelen in de rechtszaal. Karakter Uitgevers, € 9,95 (gelijmd, 160 blz.). ISBN 978 90 4520 813 8
  • Schrijven met effect van Mariët Hermans. Vijfde, herziene druk van dit handboek schrijfvaardigheid voor hbo- en universitaire studenten. Uitgeverij Coutinho, € 26,– (ingenaaid, 240 blz.). ISBN 978 90 469 0426 8
  • Nederlands op niveau van Berna de Boer en Ronald Ohlsen. Herziene uitgave van methode Nederlands die hoogopgeleide anderstaligen “van B1 naar B2” brengt. Ook als e-book. Uitgeverij Coutinho, € 42,50 (ingenaaid/gelijmd, 312 blz.). ISBN 978 90 469 0441 1
  • Nederlands naar perfectie van Emily Palmer en Miranda van 't Wout. Methode Nederlands die hoogopgeleide anderstaligen van “B2 naar C1” brengt; vervolg op Nederlands op niveau. Ook als e-book. Uitgeverij Coutinho, € 42,50 (ingenaaid, 316 blz.). ISBN 978 90 469 0452 7
  • “Ik spreek vloeibaar Nederlands”. Grappige versprekingen van meertaligen van Susan Blanco. Verhaspelingen à la het gebeten schaap zijn, postanale agressie en ongerust gesteld zijn, die door niet-moedertaalsprekers van het Nederlands gemaakt kunnen worden. Boekscout, € 13,95 (gelijmd, 74 blz.). ISBN 978 94 022 1740 7
  • Gewoon blijven schrijven. 50 inspirerende blogs over taal van Leonore Pulleman. Gevarieerde stukjes over taal, met enerzijds taaladviezen en schrijftips, en anderzijds columns waarin moderne taalontwikkelingen (NS-taal, bedrijfsslogans) op de hak worden genomen. Uitgeverij Van Brug, € 12,50 (gelijmd, 124 blz.). ISBN 978 90 6523 200 7

Zie voor andere afleveringen van de rubriek 'Boeken' het dossier elders op deze website.