Door Raymond Noë


Stroop en Van Bree

Onlangs publiceerden twee bekende éminences grises van de Nederlandse taalkunde elk een boek met beschouwingen over het Nederlands. De eerste is Jan Stroop, met pensioen maar nog steeds buitengewoon onderzoeker bij de Universiteit van Amsterdam, en de ontdekker van het Poldernederlands. De tweede is de Leidse emeritus hoogleraar taalkunde Cor van Bree.

Na zijn werkzame leven lang studenten onderwezen te hebben over het Gotisch, historische taalkunde en dialectgeografie, wilde Van Bree nu ook eens een publieksboek schrijven “dat begrijpelijk zou zijn, maar ook met plezier gelezen zou kunnen worden”. Dat werd Het Nederlands in gevaar? Hierin heeft Van Bree het over zaken die door velen als een bedreiging van het Nederlands worden gezien, zoals verengelsing, verandering en verloedering. Daarnaast gaat hij in op vragen als ‘Is het Vlaams een taal?’, ‘Kun je met taal alles zeggen?’ en ‘Is taalvariatie een vloek of een zegen?’

Jan Stroop richt zich in Die taal, die weet wat meer op specifiekere en recentere ontwikkelingen. De stukken (grotendeels eerder elders verschenen) gaan over hun hebben bijvoorbeeld, en over groter als, maar ook over het Poldernederlands, de uitspraak van het, de spatie in het logo van het Rijksmuseum (‘Rijks museum’), en over ‘koninklijke spraak’ en de populaire uitroep Klopt! Stroop kijkt naar dit soort taalverschijnselen met de blik van de taalkundige, dat wil zeggen: hij signaleert en verklaart, maar oordeelt niet – geheel conform zijn lijfspreuk “Wat niet kan, kun je niet zeggen, en wat je kunt zeggen, dat kan dus gewoon.”

  • Het Nederlands in gevaar? En andere prangende taalkwesties is een uitgave van Unieboek | Het Spectrum en kost € 24,99 (gelijmd, 352 blz.). ISBN 978 90 00 32221 3
  • Die taal, die weet wat. Over wat kan en niet kan in het Nederlands is een uitgave van Athenaeum – Polak & Van Gennep en kost € 17,50 / e-book € 9,99 (gelijmd, 196 blz.). ISBN 978 90 253 0403 4

Bijbel in gewone taal

De begin oktober verschenen Bijbel in gewone taal is inmiddels een verkoopsucces. In het oktobernummer van Onze Taal werd al aandacht besteed aan deze uitgave, maar wie nog meer wil weten over het tot stand komen van deze hertaling, kan terecht in Hoe vertaal je de Bijbel in gewone taal? Dit boek geeft een beeld van de uitgangspunten voor de vertaling, de manier van werken, de keuzes die gemaakt moesten worden en de moeilijkheden die de vertalers zoal tegenkwamen. Aparte hoofdstukken zijn gewijd aan het vertalen van beeldspraak, en aan hoe om te gaan met complexe bijbelse begrippen als verbond, genade en gerechtigheid.

  • Hoe vertaal je de Bijbel in gewone taal? Uitgangspunten, keuzes, dilemma’s van Matthijs de Jong is een uitgave van Royal Jongbloed en kost € 14,95 (gebonden, 160 blz.). ISBN 978 90 8912 084 7

Taalvoutjes

De Facebookpagina Taalvoutjes, ooit begonnen als een liefhebberij van twee tekstschrijfsters die vooral voorbeelden van d/t-fouten plaatsten, is uitgegroeid tot een ongehoord succes met inmiddels ruim 375.000 volgers, die allerlei taalblunders en -ontsporingen à la ‘Ruggespraak’ voorgeschoteld krijgen. Onlangs verscheen een tweede bundeling van de allerleukste inzendingen, aangevuld met columns van taaldeskundigen als Groot Dictee-jurylid Ludo Permentier, taalblogger Milfje Meulskens en Martijn Koek, de ‘Beste Leraar Nederlands van Nederland’.

  • Taalvoutjes. Het boek, 2 van Vellah Bogle en Inger Hollebeek is verschenen bij Davidsfonds Uitgeverij en Van Dale en kost € 12,50 (gelijmd, 180 blz.). ISBN 978 90 5908 571 8

En verder

  • Broddelen. Een (on)begrepen stoornis van Yvonne van Zaalen en Coen Winkelman. Tweede, herziene uitgave van logopedisch handboek over broddelen (slordig formuleren en spreken), dat ingaat op achtergronden, diagnostiek en therapie van deze spraakstoornis. Coutinho, € 26,– (ingenaaid, 248 blz.). ISBN 978 90 469 0413 8
  • Een boek vol taalfouten van NRC Handelsblad-journaliste Friederike de Raat. Bundeling van het beste uit haar twee succesvolle taaltipsboeken Hoe bereidt je een paard? en Geen hond die ernaar kraait. Nieuw Amsterdam, € 9,95 (gelijmd, 200 blz.). ISBN 978 90 468 1830 5
  • Nederlands als poort naar Afrika van Bart de Graaff en Riet de Jong-Goossens. Bundel verhalen van tien Afrikaanse schrijvers, die een beeld schetsen van de Zuid-Afrikaanse maatschappij en cultuur. Direct naast alle verhalen is de Nederlandse vertaling afgedrukt. Scriptum, € 16,– (ingenaaid, 128 blz.). ISBN 978 90 5594 926 7
  • Van idee naar tekst van Karel Witteveen. Leerboek voor het schrijven van zakelijke teksten, artikelen en blogs, met veel aandacht voor het vinden van een creatieve benadering voor een te schrijven tekst, en vervolgens het uitwerken daarvan. Volledig herwerkte versie van Creatief schrijven uit 2006. Boom|Lemma, € 28,95 (ingenaaid, 237 blz.). ISBN 978 94 6236 4134
  • Van tekst naar text. Taal- en vertaalvaardigheid Engels van Aletta G. Dorst e.a. Lesmethode die ingaat op het naar het Engels vertalen van diverse zakelijke tekstsoorten (zoals nieuwsberichten, brieven, recensies en reclameteksten) en de problemen die daarmee gepaard gaan. Coutinho, € 22,50 (ingenaaid, 164 blz.). ISBN 978 90 469 0404 6
  • Basisvaardigheden academisch schrijven van Maartje Goosen en Francien Schoordijk. Leerboek dat ingaat op de criteria waaraan academische teksten moeten voldoen, en dat studenten laat zien hoe ze een tekst kunnen schrijven die aan die criteria voldoet. Coutinho, € 27,50 (ingenaaid, 192 blz.). ISBN 978 90 469 0392 6

Zie voor andere afleveringen van de rubriek 'Boeken' het dossier elders op deze website.