Door Raymond Noë


Gronings

Niemand die de afgelopen decennia zo veel voor de Groningse taal heeft gedaan als Siemon Reker. Hij schreef er allerhande boeken over, was lange tijd streektaalfunctionaris en tot voor kort hoogleraar Groninger taal en cultuur aan de Rijksuniversiteit Groningen. Ter gelegenheid van zijn emeritaat publiceerde hij onlangs de lijvige en prachtig vormgegeven en geïllustreerde Biografie van het Gronings. Dit boek bevat zo'n duizend korte, columnachtige teksten waarin allerlei zaken over het Gronings van 1200 tot 2016 uitgelicht worden. Het gaat over onderwerpen die met de taal zelf te maken hebben, zoals namen, woorden, uitspraak en grammatica, maar ook over de historische gebeurtenissen en maatschappelijke ontwikkelingen die erop van invloed waren. In twee langere hoofdstukken wordt een samenvatting gegeven van de historie van het Gronings en die van de provincie Groningen.

  • Biografie van het Gronings. De taal van Groningen in 1001 stukken is verschenen bij uitgeverij In Boekvorm en kost € 75,– (gebonden, 1338 blz.). ISBN 978 90 77989 84 5. Bestel direct bij Onze Taal.

Groningse voornamen

Kort na de Biografie van het Gronings (zie hierboven) verscheen bij dezelfde uitgever ook Siemon Rekers Voornamen van AlleGroningers, dat voor het grootste deel bestaat uit een inventarisatie van alle eerste namen die in de periode 1600-1811 in Groningen geregistreerd zijn – beginnend bij Aabe, en eindigend bij Zwittert – en die ook te vinden zijn op de genealogiewebsite www.AlleGroningers.nl. De namenlijst wordt toegelicht in korte hoofdstukjes, die vooral ingaan op de variatie die bij sommige namen is aangetroffen.

  • Voornamen van AlleGroningers (1600-1811) is verschenen bij uitgeverij In Boekvorm en kost € 9,50 (ingenaaid, 204 blz.). ISBN 978 90 77989 85 2

Limburgs

De Vereniging Veldeke (genoemd naar de middeleeuwse Limburgse minnedichter Hendrik van Veldeke) is een koepelorganisatie van verenigingen die zich inzetten voor het behoud en de bevordering van de Limburgse dialecten en volkscultuur, in zowel Nederlands- als Belgisch-Limburg. Ter gelegenheid van het negentigjarig bestaan, dat dit jaar gevierd wordt, is een rijk geïllustreerd jubileumboek verschenen dat uitgebreid de geschiedenis van de vereniging in beeld brengt. Daarbij gaat veel aandacht uit naar de rol die Veldeke speelde bij de emancipatie van het Limburgs als streektaal; het boek bevat ook een representatieve bloemlezing uit Limburgse teksten.

  • Veldeke Limburg 1926-2016 van drs. Luc Wolters is een uitgave van Veldeke Limburg en kost € 25,– (ingenaaid, 376 blz.). ISBN 978 90 74423 12 0

Van Dale voor de jeugd

In navolging van de grote Van Dale zijn nu ook de kinderwoordenboeken van Van Dale herzien en geactualiseerd. Zowel aan het Basiswoordenboek (voor kinderen vanaf 10 jaar) als aan het Juniorwoordenboek (vanaf 8 jaar) zijn vele nieuwe woorden toegevoegd, zoals selfie, app en plasticsoep. Beide boeken geven informatie over de betekenis, het lidwoord en de uitspraak van de trefwoorden, en bij werkwoorden is de vervoeging vermeld. Veel woorden worden verduidelijkt met een afbeelding.

  • Van Dale Juniorwoordenboek Nederlands kost € 26,99 (gebonden, 648 blz.). ISBN 978 94 6077 286 3
  • Van Dale Basiswoordenboek Nederlands kost € 29,99 (gebonden, 806 blz.). ISBN 978 94 6077 288 7

Correctorsgedachten

In Onder correctoren schrijft corrector en redacteur Fred Baggen op lichte toon over allerlei meer of minder problematische zaken die "correctoren, redacteuren, vertalers, schrijvers, uitgevers, boekvormgevers en drukkers" zoal kunnen tegenkomen als ze bezig zijn met teksten. Denk aan fonetische spelling, afbreekkwesties, aaneenschrijven, tikfouten, en nog veel meer, met de nadruk op de eigenaardigheden die zich daarbij kunnen voordoen. De teksten zijn gelardeerd met weetjes, tips en woordgrapjes.

  • Onder correctoren. Het ABC van elke zichzelf respecterende redigerende tekstcorrector is een uitgave van Aldus Boek Compagnie en kost € 19,99 (gelijmd, 232 blz.). ISBN 978 90 825011 0 0. Bestel direct bij Onze Taal.

Dierentaal

In het taalnieuws op de website van Onze Taal komen geregeld berichten voorbij over onderzoek naar de communicatie van dieren. Veel van dat onderzoek wordt gedaan om het fenomeen taal beter te begrijpen, maar filosofe Eva Meijer kijkt in haar boek Dierentalen wat we ervan kunnen leren over de dieren zelf, en hoe we die kennis kunnen gebruiken om dieren en wat ze te zeggen hebben beter te begrijpen.

  • Dierentalen is verschenen bij ISVW Uitgevers en kost € 17,50 (gelijmd, 176 blz.). ISBN 978 94 91693 74 8

Zie voor andere afleveringen van de rubriek 'Boeken' het dossier elders op deze website.