Door Raymond Noë


Digitaal lezen

Lezen van een scherm gaat anders dan lezen van papier, en dat heeft gevolgen voor de leesbeleving. Critici zeggen dat we er minder aandachtig door gaan lezen, en dat heeft dan weer gevolgen voor de informatieoverdracht. Het tijdschrift Leesmonitor wijdde een special aan digitaal lezen. Hierin worden de voor- en nadelen vanuit verschillende invalshoeken (lezer, schrijver, onderwijs) naast elkaar gezet, en wordt een beeld geschetst van de toekomst van het digitaal lezen.

Leesmonitor is een jaarlijkse, gratis uitgave van de Stichting Lezen. De Stichting Lezen (niet te verwarren met het alfabetiseringsinitatief Stichting Lezen & Schrijven) doet onderzoek naar lezen, leesbevordering en literatuureducatie.


Waaiwoorden

Thomas Verbogt, onlangs genomineerd voor de Libris Literatuur Prijs, schrijft al jaren korte stukjes over wat hij “waaiwoorden” noemt, woorden die als het ware langs komen waaien, op straat of in de media. Vaak zijn dat relatief nieuwe woorden, zoals ontspullen, doucheplassen, voorjaarshaar, begrazingsactiviteiten, zonzeker en geluksprofessor – die door Verbogt “met geamuseerde verontrusting” worden beschreven.

  • Waaitaal. Woorden uit de waan van de dag is een uitgave van Nieuw Amsterdam en kost € 14,99 (gelijmd, 160 blz.). ISBN 978 90 468 2065 0. Bestel direct bij Onze Taal.

Latijn

Latijn van de classicus Jan Bloemendal gaat over de geschiedenis van de taal die vanaf 750 v.Chr. zo'n belangrijke rol speelde in Europa, eerst als taal van het Romeinse Rijk, en later als de taal van kerk en wetenschap. Bloemendal beschrijft welke invloed het Latijn op de Europese cultuur heeft gehad, en hij beantwoordt de vraag waarom de taal zo'n centrale positie kon blijven innemen – en waarom ze rond 1750 dan toch aan belang begon in te boeten. Een apart hoofdstuk is gewijd aan het Latijn in Nederland.

  • Latijn. Cultuurgeschiedenis van een wereldtaal is een uitgave van Athenaeum en kost € 19,99 (gelijmd, 232 blz.). ISBN 978 90 253 0239 9. Bestel direct bij Onze Taal.

Werkwoorden

Van Dale heeft een nieuwe reeks uitgebracht over de werkwoordvervoeging van de moderne talen, met delen over het Nederlands, Frans, Duits, Spaans, Italiaans en Engels. Ze bevatten uitleg bij de regels (en de uitzonderingen daarop), en geven voorbeelden van de verschillende vervoegingen die een taal kent. Uiteraard worden ook de belangrijkste onregelmatige werkwoorden behandeld. De boeken zijn zó opgezet dat zowel beginners als gevorderden er iets aan hebben.

  • De Van Dale werkwoordgrammatica's kosten € 24,99 (ingenaaid, met leeslintje, circa 220 blz.). 

Taalactiviteiten in de klas

Voor leerkrachten die de aandacht van de klas even dreigen te verliezen, is er het boek Taalprikkels. Daarin staan 61 kortdurende taalactiviteiten, waarmee ze de zinnen van de klas even kunnen verzetten: spelletjes, puzzels en opdrachten die klassikaal uitgevoerd kunnen worden, zoals sms-gedichten schrijven, woordkettingen maken, of in een kort stripverhaaltje de lege tekstballonnen invullen.

  • Taalprikkels. Korte activiteiten voor elke taalles van Vita Olijhoek en Anja Valk is een uitgave van Coutinho en kost € 19,50 (ingenaaid, 140 blz.). ISBN 978 90 469 0517 3

Kees

Onder het motto 'Hupsa Kees!' richt taalkundige Wim Daniëls in zijn boek Lang leve Kees! de schijnwerper op de oer-Nederlandse en nog immer populaire naam Kees. Hij vertelt over de herkomst, de varianten, de vrouwelijke vormen (Cornelia, Keesje), de uitspraak van variant Cees, en nog veel meer. Ook worden er in het boek een flink aantal beroemde naamdragers opgesomd, van Kees Verkerk tot Kees van Kooten.

Wim Daniëls schreef eerder al vergelijkbare boeken over de namen Wim en Jan.

  • Lang leve Kees! is een uitgave van Kuux media en kost € 9,90 (ingenaaid, 56 blz.). Te bestellen via info@kuux.nl. ISBN 978 94 91050 07 7

En verder

  • De dichter als vakman van Horatius. Tweetalige uitgave van een lang gedicht waarin de Romeinse schrijver uit de eerste eeuw v.Chr. zijn publiek onderwijst in de kunst van het schrijven van poëzie en toneel. Vertaling Piet Schrijvers. Athenaeum, € 9,99 (gelijmd, 64 blz.). ISBN 978 90 2530258 0
  • Syntax of Dutch. Verbs and Verb Phrases, volume 3 van Hans Broekhuis en Norbert Corver. Nieuw deel (over werkwoorden en werkwoordszinnen) van Engelstalig naslagwerk waarin de syntactische eigenschappen van het Nederlands uitputtend beschreven worden. Amsterdam University Press, € 99,– (gebonden, 734 blz.). ISBN 978 90 8964 732 0
  • Online copywriting in 60 minuten van Dimitri Lambermont. Een bondige tips-en-trucshandleiding voor het schrijven van websiteteksten die de aandacht van de lezer trekken en vasthouden. Haystack, € 12,50 (gelijmd, 168 blz.). ISBN 978 94 6126 166 3

Zie voor andere afleveringen van de rubriek 'Boeken' het dossier elders op deze website.