Wat is juist: ‘Hij zwoer/zwoor/zweerde dat hij het nooit meer zou doen’?

‘Hij zwoer dat hij het nooit meer zou doen’ is juist.  

Dat je zo gemakkelijk in de war raakt bij dit werkwoord, komt doordat het Nederlands twee werkwoorden zweren kent, met verschillende vormen voor de verleden tijd.

Zweren - zwoer = ‘plechtig beloven’

Het werkwoord zweren in de betekenis ‘de eed afleggen, plechtig beloven’ heeft als verledentijdsvormen zwoer - gezworen. Ook zweerde - gezweerd komt voor (zelfs in de officiële woordenlijst), maar deze vormen klinken voor veel mensen nog steeds fout. Een paar voorbeelden:

  • Zij zwoer een dure eed.
  • Ik zwoer op het graf van mijn vader dat ik de waarheid sprak.
  • De edelen hadden trouw gezworen aan de koning. 

Zweren - zwoor = ‘etteren’

Zweren in de betekenis ‘etteren’ (bijvoorbeeld van een wond), heeft als verledentijdsvormen zwoor - gezworen. Ook zweerde is juist: deze vervoeging staat (naast zwoor) in de officiële woordenlijst. Het voltooid deelwoord gezweerd niet. Dat is dus nog steeds echt een fout. Een paar voorbeelden met zweren ‘etteren’:

  • Doordat de wond op zijn been zwoor, kreeg hij koorts.
  • Doordat de wond had gezworen, duurde het herstel langer. 

Meer voorbeelden

Hieronder staan meer voorbeelden met zwerenafzweren, bezweren, inzweren, samenzweren en verzweren. Als de zwakke vervoeging ook in de officiële woordenlijst staat, staat dat erbij. 

zweren
Ze zwoer dat ze dit jaar nog een nieuwe baan zou hebben. (zweerde mag ook)
Ik heb ooit gezworen dat ik nooit meer geld zou uitlenen. (gezweerd mag ook)

afzweren
Hij zwoer de drank en drugs af. 
Hij heeft de drank en drugs afgezworen. 

bezweren
Ze bezwoeren me dat ze het goed bedoeld hadden. 
Ze heeft me bezworen dat ik haar opvolger zou worden. 

inzweren
Een rechter zwoer de nieuwe president in. 
De nieuwe president is ingezworen.

samenzweren
Ze zwoeren samen om hun voorstel erdoor te kunnen drukken. 
Ze hebben al die tijd al samengezworen. 

verzweren
Het was erg pijnlijk: mijn hele teen verzwoor.
Mijn hele teen is verzworen.