Wat betekent na lang wikken en wegen en waar komt deze uitdrukking vandaan?

Als je na lang wikken en wegen een besluit neemt, wil dat zeggen dat je er lang en goed over hebt nagedacht. Je hebt de voors en tegens overdacht en waarschijnlijk ook nog met anderen overlegd. 

Wegen betekent eigenlijk ‘het gewicht bepalen van’, maar wordt al eeuwenlang ook figuurlijk gebruikt in de betekenis ‘voors en tegens afwegen, nadenken over’.

Wikken is langgeleden afgeleid van wegen. Het is een zogenoemde intensiefvorm. Zo’n vorm versterkt de betekenis van het werkwoord. Als je aan het wikken bent, ben je dus eigenlijk ‘harder’ (intensiever) aan het wegen. Andere bekende intensiefvormen zijn gutsen (afgeleid van gieten) en schrappen (afgeleid van schrapen).

Wikken en wegen is dus eigenlijk een tautologie: een combinatie van woorden die ieder (zo goed als) hetzelfde uitdrukken. 

Het woord wikken komt ook voor in het spreekwoord ‘De mens wikt, maar God beschikt’, dat zoveel wil zeggen als: uiteindelijk is het God die alles bepaalt (beschikken betekent ‘beslissen’).