Wat is juist: cultureelhistorisch, cultureel-historisch of cultureel historisch?

 

Cultureel-historisch is juist. Het streepje geeft aan dat in deze samenstelling de delen cultureel en historisch gelijkwaardig zijn. Je zou ze ook kunnen omwisselen: historisch-cultureel betekent (vrijwel) hetzelfde. 

Er zijn bij dit type samenstellingen ook twijfelgevallen. Soms is er namelijk niet echt sprake van gelijkwaardigheid. Volgens de officiële spelling staat er in bijvoorbeeld plastischchirurgisch en sociaalpsychologisch in principe geen streepje. Nu kunnen de delen namelijk niet omgedraaid worden: de volgorde ligt vast. Deze bijvoeglijke naamwoorden zijn afgeleid van plastische chirurgie en sociale psychologie; dat zijn vaste begrippen. (Meer informatie over de officiële regel voor deze woorden vindt u in de Leidraad van het Groene Boekje.) 

In de praktijk wordt echter meestal ook in plastisch-chirurgisch en sociaal-psychologisch een streepje geplaatst. Dat maakt deze samenstellingen prettiger leesbaar. Volgens het Groene Boekje mag een streepje voor de leesbaarheid altijd ingevoegd worden, dus wie plastisch-chirurgisch schrijft, maakt ook volgens de officiële regels geen fout. In onze eigen Spellingwijzer Onze Taal hebben we al dit soort combinaties met een verduidelijkend streepje opgenomen. 

Hieronder staat een lijst woorden die vergelijkbaar zijn met cultuur-historisch en plastisch-chirurgisch. Als een woord volgens de officiële spelling eigenlijk zonder streepje moet worden geschreven, vermelden we dat erbij.

bestuurlijk-technisch
biologisch-dynamisch
biologisch-ethisch
christelijk-fundamentalistisch
christelijk-gereformeerd
christelijk-historisch
christelijk-islamitisch
christelijk-nationaal
christelijk-sociaal
conservatief-democratisch
cultureel-historisch
cultureel-maatschappelijk
cultureel-politiek
democratisch-liberaal
democratisch-socialistisch
economisch-financieel
economisch-geografisch
economisch-historisch
economisch-monetair
economisch-politiek
economisch-statistisch
ethisch-irenisch
financieel-economisch ?
financieel-monetair
financieel-strategisch
financieel-technisch
fiscaal-economisch?
fiscaal-juridisch
forensisch-psychiatrisch (officieel: forensischpsychiatrisch)
formeel-juridisch
fysisch-geografisch (officieel: fysischgeografisch)
geometrisch-abstract
historisch-cultureel
historisch-kritisch(?)
historisch-sociologisch
internationaal-economisch?
internationaal-politiek
internationaalrechtelijk
joods-christelijk
juridisch-technisch
juridisch-technisch
juridisch-technisch
klassiek-romantisch
klinisch-chemisch? (officieel: klinischchemisch)
klinisch-psychologisch? (officieel: klinischpsychologisch)
klinisch-wetenschappelijk
liberaal-democratisch
links-extremistisch
links-nationalistisch
links-radicaal
links-socialistisch
literair-historisch
literair-kritisch
magisch-realistisch(?)
manisch-depressief
marxistisch-leninistisch
medisch-administratief
medisch-biologisch?
medisch-ethisch?
medisch-juridisch
medisch-pedagogisch
medisch-psychiatrisch? 
medisch-psychologisch?
medisch-sociaal
medisch-specialistisch
medisch-technisch
medisch-technologisch
medisch-wetenschappelijk
mentaal-cultureel
militair-civiel
militair-historisch
militair-industrieel
militair-politiek
militair-strategisch
militair-technisch
moleculair-biologisch (officieel: moleculairbiologisch)
muzikaal-ritmisch
nationaal-democratisch (officieel: nationaaldemocratisch)
nationaal-populistisch (officieel: nationaalpopulistisch)
nationaal-socialistisch (officieel: nationaalsocialistisch)
parlementair-democratisch (?)
parlementair-politiek
pathologisch-anatomisch?
pedagogisch-didactisch
plastisch-chirurgisch (officieel: plastischchirurgisch)
politiek-bureaucratisch
politiek-economisch
politiek-filosofisch
politiek-financieel
politiek-ideologisch
politiek-juridisch
politiek-maatschappelijk
politiek-psychologisch
politiek-sociologisch
politiek-strategisch
politiek-strategisch
populair-wetenschappelijk (officieel: populairwetenschappelijk)
positief-kritisch
protestants-christelijk
psychiatrisch-forensisch
radicaal-democratisch (officieel: radicaaldemocratisch)
radicaal-feministisch (officieel: radicaalfeministisch)
radicaal-islamitisch (officieel: radicaalislamitisch)
radicaal-lesbisch (officieel: radicaallesbisch)
radicaal-links
radicaal-nationalistisch (officieel: radicaalnationalistisch)
rechts-extremistisch
rechts-nationalistisch (?)
rechts-populistisch?
romantisch-klassiek
sociaal-agogisch (officieel: sociaalagogisch)
sociaal-cultureel
sociaal-democratisch (officieel: sociaaldemocratisch)
sociaal-demografisch
sociaal-economisch?
sociaal-emotioneel
sociaal-geografisch (officieel: sociaalgeografisch)
sociaalhygiënisch (officieel: sociaal-hygiënisch)
sociaal-kritisch (officieel: sociaalkritisch)
sociaal-liberalisme (officieel: sociaalliberalisme)
sociaal-maatschappelijk
sociaal-medisch
sociaal-psychiatrisch (officieel: sociaalpsychiatrisch)
sociaal-realistisch
sociaal-wetenschappelijk (officieel: sociaalwetenschappelijk)
socialistisch-realistisch
symbiotisch-psychotisch
technisch-economisch
technisch-juridisch
technisch-wetenschappelijk
toeristisch-recreatief
transformationeel-generatief
vrijzinnig-democratisch
wetenschappelijk-technisch