Waar komt iemand om zeep brengen vandaan en wat betekent het?

Iemand om zeep brengen betekent 'iemand van het leven beroven, iemand vermoorden'.

De oorspronkelijke versie van deze uitdrukking is om zeep gaan. Daarmee werd aanvankelijk doodgewoon dit bedoeld: 'eropuit gaan om zeep te kopen', 'eropuit gaan om boodschappen te doen'. Daarna kreeg het de betekenis: 'ertussenuit knijpen met de smoes dat je nog een boodschap moet doen'. Weer later veranderde de betekenis in 'weggaan', 'verdwijnen' en 'sterven'. Volgens Nederlandsche spreekwoorden, spreekwijzen, uitdrukkingen en gezegden van F.A. Stoett is om zeep gaan al sinds de zeventiende eeuw bekend.

K. ter Laan vermeldt in zijn Nederlandse spreekwoorden en zegswijzen een andere aanname: om zeep gaan is ontstaan door de gedachte aan zeelui die uitvoeren om Spaanse zeep ('harde zeep') te halen uit landen aan de Middellandse Zee. Zij keerden vaak niet terug van deze gevaarlijke tochten. Het Woordenboek der Nederlandsche Taal vermeldt inderdaad "Spaansche, Venetiaansche zeep, aanvankelijk uit Zuid-Europa geïmporteerde harde witte of gemarmerde uit olijfolie gefabriceerde zeep; later ook naar de Spaansche methode hier vervaardigd", maar legt geen verband met om zeep gaan. Ter Laan merkt zelf op dat om zeep gaan al vóór het importeren van zeep voorkwam in de betekenis 'eropuit gaan om een boodschap doen'. Het is dus het waarschijnlijkst aan te nemen dat vandaar de betekenis 'zich verwijderen' ontstond, en vervolgens 'niet terugkeren', en daarna 'doodgaan'.

Om zeep kreeg later ook los van de zegswijze om zeep gaan de betekenis 'dood', en zo konden de tegenwoordig gebruikelijkere varianten om zeep brengen en om zeep helpen (waarin helpen ironisch bedoeld is) ontstaan.