Waar komt de uitdrukking in conclaaf gaan vandaan?

In conclaaf gaan met iemand betekent dat je je met iemand afzondert om (langdurig en grondig) met hem te overleggen. Volgens Van Dale (2005) heeft de uitdrukking een schertsende ondertoon. Wie zegt dat hij met iemand ergens over in conclaaf gaat, kan dat dus met een knipoog bedoelen, bijvoorbeeld als het om iets onbelangrijks gaat.

Het Conclaaf is de ruimte in het Vaticaan waar de kardinalen in volstrekte afzondering bij elkaar komen om een nieuwe paus te kiezen. Sinds 1878 is deze ruimte de Sixtijnse Kapel. Tot aan de pausverkiezing van 1978 werd de vergaderruimte zelfs op slot gedaan. In het Woordenboek der Nederlandsche Taal komt het volgende citaat uit 1698 voor: "Wanneer de Kardinaalen eens in het Conclave zyn gegaan, vermogen zy daar niet weder uit te komen eer de verkiezing van een nieuwen Paus geschied is."

Conclaaf is afgeleid van con clave, dat letterlijk 'met de sleutel' betekent (clave is de vijfde naamval van clavis, 'sleutel'). Volgens het Etymologisch woordenboek van het Nederlands betekende conclave al in het middeleeuws Latijn 'afsluitbaar vertrek'. Vervolgens kreeg conclaaf de betekenis van datgene wat zich in dat vertrek afspeelde: 'besloten vergadering om een paus te kiezen', en later in het algemeen: 'besloten vergadering'.