Wat betekent iets met de dood moeten bekopen en waar komt deze uitdrukking vandaan?

Iets met de dood moeten bekopen betekent 'sterven'. Deze uitdrukking wordt vaak gebruikt in situaties waarin iemand een bepaald risico heeft genomen (bijvoorbeeld: ongezond leven of een gevaarlijke stunt uitvoeren) en daardoor is overleden. De betekenis is dan 'ergens met je dood voor moeten boeten'. 

Bekopen is hier een variant van 'inkopen'; het betekent eigenlijk 'aanschaffen'. Als je een bepaalde actie met de dood moeten bekopen, wil dat dus eigenlijk zeggen dat het gevolg van je actie is dat je de dood hebt aangeschaft. Je hebt dus als het ware in ruil voor je overmoed of domheid de dood gekregen.

Naast iets met de dood moeten bekopen bestaat ook de uitdrukking ergens met je leven voor betalen, die eveneens 'sterven' betekent. Ook deze uitdrukking wordt vaak gebruikt in contexten waarin iemand een risico heeft genomen. Voor het misgaan van deze roekeloze, domme of dappere actie 'betaalt' deze persoon met zijn leven (en wel het verlies daarvan). 

Iets met je leven moeten bekopen

Je hoort of leest ook weleens iets met zijn leven moeten bekopen, een 'mengvorm' van iets met de dood bekopen en ergens met zijn leven voor betalen. Deze variant komt niet voor in de naslagwerken; hij wordt nog steeds als onjuist gezien.

Andere combinaties met bekopen

Iets moeten bekopen met wordt niet altijd met dood gecombineerd. Het komt ook voor in zinnen als 'De jongen moest zijn reddingsactie met enkele brandwonden bekopen' en 'Hij moest zijn kritiek met scheldpartijen op Twitter bekopen.' Het moeten bekopen betekent hier eveneens 'moeten boeten met', 'het moeten bezuren'.