Waar komt het woord hondenweer vandaan?

Hondenweer (of hondeweer) is een samenstelling van hond en weer.

Hondeweer betekent 'heel slecht weer'. Er werd letterlijk mee bedoeld: 'zulk slecht weer dat je zelfs een hond naar binnen zou halen'.

Vermoedelijk is hondeweer ontstaan onder invloed van de uitdrukking weer om er geen hond door te jagen, die ook 'heel slecht weer' betekende. Het herinnert aan de tijd dat honden vaak slecht werden behandeld. Dat blijkt ook uit uitdrukkingen als een honde(n)baan hebben en neergeschoten worden/sterven als een hond.

In sommige naslagwerken is een andere verklaring te vinden: hondeweer zou een verbastering zijn van 'onte weer'. Ont is een oud woord voor 'slecht, smerig', dat alleen nog voorkomt in dialecten. Volgens deze verklaring werd onte weer in de loop van de tijd niet meer herkend; daardoor werd het verbasterd tot hondeweer (volksetymologie). Deze verklaring is echter niet plausibel. Het Duits kent namelijk het woord Hundewetter en het Frans temps de chien – sterke aanwijzingen dat het ook in het Nederlands oorspronkelijk gaat om 'weer waar je eventueel alleen een hond aan zou blootstellen, en zelfs dat niet'.