Waar komt het spreekwoord ‘Het sop is de kool niet waard’ vandaan en wat wordt ermee bedoeld?

‘Het sop is de kool niet waard’ betekent dat iets niet de moeite waard is om je er druk over te maken. Bijvoorbeeld: ‘Laat het nou maar gaan, het sop is de kool niet waard.’

Volgens het Woordenboek der Nederlandsche Taal betekent sop hier “nat waarin men iets kookt of dat men verkrijgt door iets in water te koken, inzonderheid: vleeschnat”. Letterlijk betekent de uitdrukking: ‘het sop (dus een soort van ‘jus’) is niet goed genoeg voor de kool’.

Vroeger kwam ook de variant ‘De kool is het sop niet waard’ weleens voor. In deze variant is dus juist de kool het inferieure ingrediënt: nu is de kool het niet waard dat je er sop overheen giet. Dat klopt op zichzelf beter met het feit dat kool bekendstond als zeer eenvoudige kost: het vulde de maag, maar daar was alles wel mee gezegd. Toch is ‘Het sop is de kool niet waard’ al lange tijd verreweg het gebruikelijkst.

Vergelijk ook de uitdrukking iemand in zijn eigen sop gaar laten koken. Dat betekent: ‘geen zin meer hebben om aandacht aan iemand te besteden’. Ook hier betekent sop ‘kookvocht’.