Waar komt de uitdrukking het is zo klaar als een klontje vandaan?

 

Als iets zo klaar als een klontje is, is het helemaal duidelijk; iedereen begrijpt het of ziet in dat het zo zit.

Klaar betekent hier 'helder, duidelijk'. Het klontje in deze uitdrukking is een suikerklontje. Het Woordenboek der Nederlandsche Taal (WNT) geeft als uitleg dat (zuivere) kandijklontjes doorschijnend zijn. Ook het Groot Uitdrukkingenwoordenboek van Van Dale (2006) verwijst naar doorschijnende kandijklontjes. Ongetwijfeld heeft ook de alliteratie van de kl- eraan bijgedragen dat zo klaar als een klontje een vaste uitdrukking werd.

Suiker klaren is (net als wijn klaren en boter klaren) een vast begrip. Het betekent 'helder maken, zuiveren van troebelheid'. Het WNT vermeldt bij kandij: “Geklaarde en (…) gekristalliseerde suiker (...); suiker in de gedaante van kristalachtige klontjes; kandijklontjes; klontjessuiker.”

De uitdrukking zo helder als kristal betekent precies hetzelfde als zo klaar als een klontje. In België is zo klaar als pompwater gebruikelijk.