Waar komt de beest uithangen vandaan en wat betekent het?

De beest uithangen betekent ‘je verschrikkelijk slecht (beestachtig, losbandig) gedragen’, ‘je vreselijk misdragen’.

De beest in deze uitdrukking is hetzelfde als het beest (‘het (wilde) dier’). Beest is nu een het-woord, maar vroeger was het een (vrouwelijk) de-woord. In deze uitdrukking komt dat oude woordgeslacht nog tot uiting.

Uithangen betekent hier ‘je gedragen als’. De letterlijke betekenis van uithangen is ‘iets zo ophangen dat het uitsteekt en daardoor direct in het oog springt’. Het wordt hier figuurlijk gebruikt: een bepaalde eigenschap of hoedanigheid zó duidelijk laten zien dat die direct opvalt bij anderen. Uithangen komt nog steeds in figuurlijke zin voor, bijvoorbeeld in combinaties als de stoere zakenvrouw uithangen en de braverik uithangen. Het heeft dan de betekenis ‘je voordoen als’.

De Dikke Van Dale (2015) vermeldt nog een uitdrukking met de beest: de beest spelen. Dat betekent ‘je druk maken’, ‘razen, tieren’.

Er zijn meer woorden en uitdrukkingen waarin beest een negatieve betekenis heeft, bijvoorbeeld:

  • beestachtig (‘onmenselijk, verschrikkelijk’);
  • bij de beesten af (‘bijna zoals bij beesten’, ‘verschrikkelijk’);
  • beestenboel/-bende (‘smerige boel/bende’, ‘een groep mensen die zich vreselijk misdraagt’);
  • beestenweer (‘zeer slecht weer’);
  • beesten (‘enorm tekeergaan’);
  • als een beest tekeergaan (‘verschrikkelijk tekeergaan’).