Print deze pagina

Appel / appèl

Wat is juist: appel of appèl?

Volgens het Witte Boekje zijn appel en appèl allebei juist. Volgens het Groene Boekje moet het appel zijn. Wie de laatste lettergreep wil benadrukken, kan volgens de officiële spelling wel appél schrijven.

In het Groene Boekje van 2005 staat appel ('hoger beroep', 'sein tot verzameling') dus zonder accent, terwijl in het boekje van 1995 nog appèl stond. Op deze verandering is nogal wat kritiek gekomen: veel mensen vonden appèl duidelijker. In het Witte Boekje (2006) worden appel en appèl allebei gegeven. Volgens de regels van het Groene Boekje kun je naast appel ook appél schrijven, zoals op de website van de Nederlandse Taalunie te lezen is. Je gebruikt dan het nadrukteken, dat altijd gelijk is aan het accent aigu.

De woordenlijsten en -boeken van het Nederlands hebben al een lange knipperlichtrelatie achter de rug met het accent grave in appèl. In de eerste officiële woordenlijst van het Nederlands (Woordenlijst voor de spelling der Nederlandsche Taal van De Vries en Te Winkel, 1863) staat appèl. Van Dale neemt van zijn eerste (1872) tot en met zijn achtste druk (1961) ook appèl op. Daarna wordt het appel, onder invloed van het Groene Boekje van 1954, dat het accent grave schrapt. In het Groene Boekje van 1995 wordt het toch weer appèl, en in de uitgave van 2005 zoals gezegd appel.

Veel taalgebruikers vonden en vinden een accentteken op de e in appel nuttig, al wordt het in de brontaal (het Frans) zonder accent geschreven en zal er in een zin als 'De minister deed een appel op het gezonde verstand van haar partijgenoten' geen verwarring dreigen met appel 'vrucht'. Het accent in appèl is voor de meeste mensen onlosmakelijk verbonden met het woord; het fungeert als een uitspraakteken, net als in en blèren.

Ook bij rappel/rappèl ('terugroeping, waarschuwing') biedt het Witte Boekje een keuzemogelijkheid (het Groene Boekje geeft alleen rappel, maar ook rappél zou mogen).

Stele/stèle ('(Oud-Griekse) grafzuil of plaat met inscriptie') is volgens het Witte én Groene Boekje zowel met als zonder uitspraakteken juist; in arènpalm ('suikerpalm') geeft het Witte Boekje ook een uitspraakteken (het Groene Boekje geeft dit woord niet; Van Dale (2005) geeft alleen arenpalm).

Op kartel ('ondernemersovereenkomst') heeft nooit een uitspraakteken (accent grave) gestaan. Wie bang is voor verwarring met kartel 'inkeping', kan kartél schrijven: 'Als er een kartél is ontstaan, betekent dit dat er werk aan de winkel is voor de mededingingspolitiek die het belang van de consument dient.'

Trefwoorden

terug
voorjaarsbanner

banner ITV

taalkalender