Onze Taal-congres ‘Met andere woorden’
7 oktober 2017, Beatrix Theater te Utrecht

Hier vindt u informatie over de sprekers en hun lezingen, en over de artiesten die optreden. Een overzicht van de dag vindt u onder ‘Programma van het congres’.

Wim Daniëls

Presentator van het congres

Wim Daniëls is schrijver van boeken over taal, literaire verhalenbundels, woordenboeken, poëzie en informatieve boeken over uiteenlopende onderwerpen. Hij schrijft boeken voor volwassenen, jongeren en kinderen en treedt regelmatig op als cabaretier. 


Hans Bennis

Lezing over standaardtaal

Er is de laatste jaren sprake van een lossere omgang met de standaardtaal in Nederland. Poldernederlands, regionale variatie en sociale variatie worden breed geaccepteerd als variëteiten van de standaardtaal. In Vlaanderen zien we de opkomst van het Verkavelingsvlaams. Deze en vergelijkbare ontwikkelingen roepen de vraag op hoe we moeten aankijken tegen het Standaardnederlands. Is dat een uniforme en strikt omschreven variëteit van het Nederlands? Of moeten we variatie zien als een natuurlijk verschijnsel dat past binnen de standaardtaal?

Hans Bennis is de algemeen secretaris van de Nederlandse Taalunie. Met zijn lezing opent hij de Week van het Nederlands.


Ann De Craemer

Lezing over Vlaams en Nederlands

Waarom mijn zetel geen fauteuil is en mijn confituur geen jam. 

In de lagere school al moest Ann De Craemer lange lijsten uit het hoofd leren van woorden die als 'fout' werden gezien. Ze waren fout omdat ze Vlaams waren. Alleen het Nederlandse alternatief mocht worden gebruikt. Zeg niet confituur maar jam; niet autostrade maar autosnelweg. Ook aan de universiteit, toen ze Nederlands studeerde, waren de lijsten nog steeds in zwang. Pas toen De Craemer romans ging schrijven die werden uitgegeven bij een Nederlandse uitgeverij, ging ze in verzet tegen de ijzeren Nederlandse norm. In een roman over haar grootmoeder wilde de Nederlandse corrector het woord 'zetel' vervangen zien worden door 'fauteuil'. Nee, zei De Craemer: mijn grootmoeder zat in een zetel, en als ik iets anders schrijf, geloof ik mezelf niet meer.

In haar lezing betoogt De Craemer waarom we de taalverschillen tussen Vlaanderen en Nederland moeten omarmen in plaats van verketteren, en waarom ze een bron van rijkdom en verwondering zijn.

Ann De Craemer is columniste van De Morgen en Onze Taal


Jaap Toorenaar

Lezing over (mis)leidende taal

Taal is gevaarlijk spul. Stel, iemand wil u ervan overtuigen dat zijn broer niet deugt. “Ik weet heel zeker dat mijn broer niet deugt”, kan hij zeggen. Maar ook: “Ik vind het heel jammer dat mijn broer niet deugt.” Waarom overtuigt hij u met de tweede zin eerder? Taal leidt ons en misleidt ons. Publicist en reclameman Jaap Toorenaar over woorden en formuleringen met verborgen overtuigingskracht. 

Naast deze plenaire lezing geeft Jaap Toorenaar tijdens de lunchpauze een workshop. Lees meer over de Lunchworkshops.


Ronald Snijders

Optreden

Cabaretier Ronald Snijders kan zijn publiek op geheel eigen wijze vervreemden met grappen, liedjes, normale anekdotes, nieuwe woorden en opmerkelijke invallen. 

Ronald Snijders is de auteur van De alfabetweter - 1000 nieuwe woorden die het niet gaan redden en De schrikkelkalender 2016. Hij staat nu in het theater met zijn programma Welke show. Zijn vorige programma One Man Show kreeg vier sterren in de Volkskrant, Het Parool en Dagblad van het Noorden.

Bekijk een filmpje.


Japke-d. Bouma

Lezing over clichétaal

Flexwerken, holistische bedrijven, agile werken, scrummen, punten op de horizon, brainstormen, storytelling en centraal stellen. Waarom praten we toch zo raar op kantoor? En worden we daar nou echt beter van, vraagt Japke-d. Bouma zich wekelijks af in NRC Handelsblad. Zit er nou echt iets in het DNA van je bedrijf? Wat is dat, mensen in hun kracht zetten? Presteer je beter als je uit je comfortzone komt? Gaat al dat laaghangende fruit niet gisten? Als je luistert naar de werkvloer, wat hoor je dan? Sturen die zelfsturende teams nou echt zelf, moeten de neuzen eigenlijk wel dezelfde kant op? En is succes een keuze?

In haar lezing bespreekt Bouma de ergste voorbeelden van ‘jeukwoorden’, ‘managementblabla’ en ‘kantoorclichés’. Om een representatieve lijst te krijgen vraagt ze de leden van Onze Taal in september via de website wat zij de ergste vaagtaal op kantoor vinden. De top-tien die zo ontstaat, zal ze in haar lezing behandelen.


Peter-Arno Coppen

Lezing over taaldiscussies

Iedereen heeft een mening over taal, en dan vooral over taalverandering. Maar discussies daarover zijn zelden harmonieuze gedachtewisselingen, omdat iedereen langs elkaar heen lijkt te praten. Hoe komt dat? Waarom kunnen we het zo moeilijk over taalkwesties hebben? En vooral: wat doen we eraan?

Peter-Arno Coppen is taalwetenschapper, hoogleraar in Nijmegen en redactielid van Onze Taal. Hij staat ook wel bekend als ‘de Taalprof’.

Naast de plenaire lezing geeft Peter-Arno Coppen tijdens de lunchpauze een workshop. Lees meer over de Lunchworkshops.


Ionica Smeets

Lezing over wetenschapsvoorlichting

Wat gaat er allemaal mis bij wetenschapscommunicatie? Wetenschappers beweren dat ze geen jargon gebruiken en strooien vervolgens vrolijk met termen als winderosie en humuslaag. Aan de andere kant mopperen ze dat de media hun werk ondraaglijk versimpelen. Ionica Smeets laat aan de hand van een hele reeks voorbeelden zien dat er aan allebei de kanten nog veel te verbeteren valt. Is er een oplossing voor deze wederzijdse spraakverwarring? 


LOS muziektheater

Optreden

Sinds 2009 vormen Femke Vernij, Charlotte Waardenburg, Kim de Fuijk en Dookje Engelhard samen muziektheatergroep LOS. Op dit moment staan ze in het theater met hun voorstelling VAST.

Bekijk een filmpje.