Weinig studenten Nederlands door ‘saai’ schoolvak Nederlands?

In de discussie over de afname van het aantal studenten Nederlands wijzen veel mensen met de beschuldigende vinger naar het schoolvak Nederlands. Dat zou saai zijn, gaat te weinig in op literatuur en te veel op trucjes. Geen wonder dat middelbare scholieren geen zin hebben om hier nóg meer tijd aan te besteden als ze eenmaal gaan studeren. Is die beschuldiging terecht? Is de terugloop van het aantal studenten Nederlands inderdaad grotendeels te wijten aan dat schoolvak?

Als u niet alleen stemt, maar ook een reactie achterlaat (wat we hopen!), zeg er dan nog even bij wat u gestemd hebt. Uw stem wordt niet vermeld bij uw reactie.

Deze poll is gesloten. De uitslag was als volgt:

vooral te wijten aan de saaiheid van het schoolvak Nederlands(177 stemmen, 31%)

te wijten aan heel andere factoren(402 stemmen, 69%)

Velden met een * zijn verplicht.

Reacties Er zijn 51 reacties

Hannah van der Starre

Interesse voor een studie begint vaak al op jonge leeftijd. Het lijkt er op alsof er vrij weinig wordt gedaan aan dit’interesse’ wekken bij leerlingen op de basisschool en op .het Voortgezet Onderwijs. Zaterdags, in het programma Taalstaat, wordt altijd aandacht besteed aan de verschillende manieren waarop de leuke, goeie en deskundige docenten hun vak presenteren. Dit lijkt mij een voorbeeld van een zeer positieve manier om het vak en de studie te promoten. Los van betere arbeidsvoorwaarden in het onderwijs in het algemeen.

Danielle Aarts

Ik denk dat het helemaal niks met het VO te maken heeft, maar alles met de basisschool. Daar werd vroeger de basis gelegd van grammatica, spelling, uitdrukkingen, (begrijpend) lezen en schrijven. Je had minstens 3 blokken taal per dag. Tegenwoordig is dat nog maar 1, hooguit 2 lessen per dag en krijgt men de stof niet voldoende geautomatiseerd. Vandaar dat we in het VO de nadruk niet meer kunnen leggen op literatuur, poëzie, taalbeschouwing en andere aantrekkelijke onderdelen van ins vak, maar moeten we rechtbreien wat krom is, aanvullen wat niet compleet is en moeten de onderdelen waardoor ik destijds voor Nederlandse taal en literatuur koos, behoorlijk inboeten aan aandacht. Daar ligt wat mij betreft het probleem…

John van Bers

Via mijn leraren op de 6 jarige-HBS (eindexamen 1961) heb ik de liefde voor het lezen opgedaan. Wij lazen veel (boekenlijst van 25 - 40 boeken, voor Engels, Duits en Frans elk 6 - 10 boeken) er werden mooie verhalen verteld en gezamenlijk gedichten ontleed. Voor de laatste drie jaren van de HBS heb ik les gehad op het klein seminarie in Wernhout, met een geweldige leraar Nederlands: voorlezen uit Merijntje Gijzen, zelf gedichten maken.
Maar of dat tegenwoordig nog kan weet ik niet.
De saaiheid van het huidige lesgeven (prestaties e.d.!!) zal zeker een rol spelen.

c.heeres

Het vak Nederlands is niet saai als de lees-schrijf- en spreekvaardigheid voorop staan. Als de leerlingen duidelijk gemaakt wordt dat deze vaardigheden noodzakelijk zijn om later vooruit te komen, zal die saaiheid wel verdwijnen. Juist de nadruk op literatuur maakt taal onaantrekkelijk voor de leerlingen.
Het gebrek aan belangstelling heeft vooral andere oorzaken. Bij voorbeeld de campagne om voor exact te kiezen. Verreweg het belangrijkste is echter de gedaalde status van het Nederlands. De oorzaken hiervan zijn velerlei. Heel belangrijk is de bijna totalitaire verengelsing van de universiteiten. Wat moeten jonge mensen denken als ze die verengelsing zien? De enige oplossing om de status weer te verhogen. Dat betekent dus het tegengaan van de verengelsing. Van de kant van de universiteiten is niet veel te verwachten. die zijn allemaal aangetast door de Engelse ziekte. Dat geldt ook voor de taalinstituten en hun hoogleraren. Ook de Taalunie speelt met de nadruk op de zogenaamde taalvariatie, er is geen foute taal, een kwalijke rol bij het verzwakken van de status van onze taal.

Robert Ott

Als gymnasiast alfa (wie kent dat nog?) had ik destijds een overladen taalpakket: nederlands, frans, duits, engels, grieks en latijn. Er waren gradaties in mijn interesse, niet in de laatste plaats vanwege de studievorm, bepaald door de leraar.
Aan nederlands bewaar ik goede herinneringen, litteratuurlessen daarentegen vond ik onbeschrijfelijk saai. Mooie, spannende, leerzame, interessante of ontroerende teksten in poezie of proza passeerden de revue als in een sterk vertraagde film, voorbijgaand aan het pure leesplezier. Desondanks ben ik nog steeds een grage lezer.
Samengevat: nederlands is niet per se een saai vak, bepalend voor de rest van je leven maar de lesmethode is belangrijk.

Jan Goeijenbier

Ik ben een taalliefhebber én purist. Niet uit nostalgie - ik ben 65 - , maar omdat ik van talen hou en veel lees in het Engels, Duits, Frans en Spaans. Ook omdat taal voor mij een belangrijk gereedschap is: om mondeling en schriftelijk goed en duidelijk met mensen te kunnen communiceren.

Ik heb heel vaak kritiek op taalgebruik, niet alleen het Nederlands. Door vreselijk taalgebruik, waar Wim Daniëls en Japke d Bouma over schrijven. Zo ban ik ‘zoiets’, ‘wel’, ‘zeg maar’, ‘ik vind van’ etcetera vreselijk, verhullend én onduidelijk. In het Engels hoor je het ook aan het eind van een antwoord: ‘you know?’, of ‘then I went like’. Duits en in mindere mate Frans, Spaans en Italiaans zijn beter bestand tegen dat taalgebruik én de import van allerlei Engelse uitdrukkingen. Het Nederlands wordt er door vermorzeld, terwijl allerlei, veel duidelijker Nederlandse woorden bestaan.

Summa summarum: veel jongeren, vooral zij die goed kunnen leren en andere talen beheersen, beschouwen Nederlands minder als hun eigen taal. Dus is er minder academische belangstelling voor de studie Nederlands.


JvH

Ik kan het idee niet loslaten dat het niet zozeer met het schoolvak Nederlands te maken heeft, maar meer met het feit dat het Nederlands in het (hoger) onderwijs steeds verder buitenspel wordt gezet.
Ik kan me voorstellen dat leerlingen tegenwoordig steeds minder het nut van het Nederlands inzien, omdat je tegenwoordig veel meer hebt aan het Engels als je door wil studeren. En geef ze eens ongelijk.
Maar (ervan uitgaand dat ik gelijk heb) dat zou wel een bijzonder treurige constatering zijn.

Hannie Kivits

Ik denk dat de belangstelling voor het vak Nederlands sterk afgenomen is doordat we onze taal verwaarlozen, we gebruiken steeds meer Engelse termen overal voor, waar zie je bv nog in de etalage staan dat er “uitverkoop” is? Ook de overheid gebruikt steeds meer buitenlandse termen, waarom horen we steeds over de “impact” van de te nemen maatregelen? Ga zo maar door. Daarnaast zou het tijd worden om van jongs af aan meer met de taal te doen en niet kinderen steeds te leren om al zeer jong met computertaal te werken. Ook de media zijn hier debet aan, het verval van onze taal is ook gekoppeld aan de verminderde belangstelling voor de Nederlandse cultuur, terwijl er juist een opleving hiervan zou moeten komen, hoe willen we anders dat we onze “nieuwe” Nederlanders wegwijs maken in onze samenleving als we het zelf niet meer weten! Op de bres voor de taal dus, onze zeer rijke mooie Nederlandse taal en niet afschaffen, want dan schaffen we Nederland af.

Bart

Even vanuit het oogpunt van een student Nederlands, ben ik het ergens wel eens met het idee dat het schoolvak Nederlands ‘saai’ is, hoewel het niet de term is die ik zou kiezen. Het schoolvak Nederlands concentreerde zich (in mijn tijd) op drie factoren. Allereerst de spelling en grammatica, vervolgens de taalkundige ‘trucjes’ (zoals Hans Bennis het laatst zei) zoals kunnen debatteren of een uiteenzetting kunnen schrijven, en ten derde de leeslijst aan Nederlandse high-brow literatuur. Maar spelling is een representatie van taal, en niet taal op zichzelf. en debatten en uiteenzettingen zijn, net als letterkunde, een toepassing van taal. Beide interessant hoor, maar niet iets wat aansluit bij de belevingswereld van een middelbare scholier (tenzij ze Turks Fruit mogen lezen). Bovendien sluit dit op geen enkele manier aanbij een universitaire opleiding Neerlandistiek/Nederlands.

Maak het voor die kinderen interessant! Begin bij de basis van sociolinguistiek of dialectologie, en leg eens uit waarom er op een zeemansgraf “nooit geen rozen” staan. Waarom zeggen we Ne-Der-Lands en niet Ned-Erl-Ands of een andere afbreekvorm? Hoe zit dat nou eigenlijk met “Hun hebben de Taal verkwanseld”? Bestaat er uberhaupt wel zoiets als een taalfout? En zo ja, wie bepaalt dan dat het fout is? Waarom hebben we zo veel verschillende uitgangen in verkleinwoorden? Kortom, train de kinderen om actief na te denken over taal en leg de nadruk op dingen die ze interessant vinden. Dan leren ze de basis van de wetenschap, en vinden ze vanzelf hun weg naar de universiteit wel.

Karin Hofman

Saai… lijkt me niet de kern. Overigens heb ik geen negatieve associatie bij saai.
Ik ben van 1971 en dat je ‘werkeloos’ zou worden, was vrij zeker. Dan Nederlands gaan studeren zou hoon opleveren.
Economie moest het worden, wil je enigszins kans maken op de arbeidsmarkt. Economie is het in mijn geval niet geworden, dat ging me echt te ver… er moest toch echt iets sociaals bij wilde ik mezelf mee krijgen.
Mijn liefde voor taal is er zeker, nog altijd. Als de Open Universiteit Nederlands aanbiedt, ben ik de eerste die zich meldt!
En Paulien Cornelissen inzetten, zoals Marjan van Wijngaarden aanraadt, geweldig idee!