navenant


Citaat

“Op lijn 2 worden drie goed gebruikte halten tijdelijk opgeheven (gemiddeld 700 instappers per halte). Dit betekent vooral voor de reizigers uit de buitenwijken en Leidschendam-Voorburg een snellere rit en mogelijk meer reizigers. Het omgekeerde is ook waar. Door vergroting van loopafstanden – soms met wel enkele honderden meters – neemt het ov-gebruik navenant af.”
(Bron: Ov-expert Ronald van Onselen: ‘Draai opheffing tramhaltes terug’ – Ronald van Onselen, Den Haag Centraal, 10 januari 2022)

Betekenis

overeenkomstig, naar verhouding

Uitspraak

[na-vuh-nant]

Woordfeit

In de zestiende eeuw kwam de Franse woordgroep à l’avenant, die ‘naar verhouding’ betekent, in het Nederlands terecht: aanvankelijk als na avenant, naar avenant, en als in avenant. Uit die combinaties is navenant ontstaan: de n van het woord ervoor is aan avenant vastgegroeid.

Het Franse avenant is een vorm van een oud Frans werkwoord avenir, ‘(aan)komen, passen’. Dat gaat terug op het Latijnse werkwoord advenire, dat ‘aankomen, naderen, ten deel vallen’ betekent (en waar ook advent op terug te voeren is).

Avenant is niet meer in gebruik in de betekenis ‘verhouding, evenredig aandeel’, maar in het Frans en Belgisch-Nederlands kan het wel een aanhangsel bij een contract aanduiden.