jinxen


Citaat

“Stel je toch eens voor dat ik zou winnen. (...) Hopelijk mag ik dan door Europa trekken om mijn muziek overal rond te brengen. Maar ik wil mijn optreden niet jinxen, het lot niet tarten. Je weet nooit wat er kan gebeuren.”
(Bron: Duncan Laurence: ‘De race is nog niet gelopen’ – Isabel Baneke, Trouw, 15 mei 2019)

Betekenis

onheil afroepen (over iets of iemand)

Uitspraak

[dzjink-suhn]

Woordfeit

Jinxen is een vernederlandsing van het Engelse werkwoord to jinx, dat ‘beheksen, betoveren, onheil afroepen, ongeluk brengen’ betekent. Dit werkwoord is weer afgeleid van het zelfstandig naamwoord jinx, dat zowel ‘vloek, (slechte) betovering’ kan betekenen als ‘onheilsbrenger, iemand die of iets wat ongeluk brengt’.

Dat Engelse jinx komt van de wetenschappelijke naam van een vogel: de Jynx torquilla oftewel de draaihals, een spechtensoort. Draaihalzen kunnen dankzij een bijzonder flexibele nek slangachtige bewegingen met hun kop maken (zie bijvoorbeeld National Geographic); daarbij maken ze ongewone geluiden én kunnen ze op een slangachtige manier met hun tong bewegen. Vanwege dit gedrag werden aan deze vogels magische krachten toegekend.

De wetenschappelijke geslachtsnaam Jynx komt van het Griekse iunx, dat dezelfde vogel aanduidt, die ook al in de Oudheid met hekserij werd geassocieerd. De vogel is genoemd naar Iunx, de naam van een nimf uit de Griekse mythologie. Meer informatie is (onder meer) te vinden op WNVE.nl.