exoplaneet (de)


Citaat

“Het Nederlandse publiek mag vanaf woensdag namen voorstellen voor ‘onze’ exoplaneet, nu nog uitsluitend bekend onder de wetenschappelijke naam HAT-P-6 b. Deze verste buitenpost van het Koninkrijk der Nederlanden was een verjaardagscadeau van de Internationale Astronomische Unie.”
(Bron: Rembrandt mag, planeet Rutte niet: nominatieronde nieuwe naam Nederlandse exoplaneet officieel van start – George van Hal, de Volkskrant, 21 augustus 2019)

Betekenis

planeet buiten ons zonnestelsel

Uitspraak

[ek-so-pla-neet]

Woordfeit

Al in de Oudheid was bekend dat de lichtpuntjes aan de nachtelijke hemel niet allemaal sterren zijn, die een vaste plek hebben, maar dat er ook andere hemellichamen tussen zitten, die langzaam van plaats veranderen. De oude Grieken noemden deze ‘dwalende sterren’ planetes asteres of kortweg planetes, een afleiding van het werkwoord planan ‘dwalen, zwerven’. Via het Latijnse planeta kwam die aanduiding in het Nederlands terecht als planeet.

Lange tijd waren alleen de planeten in ons eigen zonnestelsel bekend, maar er worden steeds vaker planeten ontdekt die rond andere sterren draaien. Die worden exoplaneten genoemd: het Griekse voorvoegsel exo- betekent ‘uitwendig, buiten(af)’. Dit voorvoegsel komt in meer wetenschappelijke termen voor; zo wordt het ‘uitwendige skelet’ van bijvoorbeeld schelpdieren exoskelet genoemd.