artefact (het)


Citaat

“De isoleercel mag misschien klinken als een artefact uit het verleden, dat is niet het geval. Hoewel de meeste ggz-instellingen hun cellen graag zouden sluiten, lukt dat niet door personeelstekorten en een veranderde patiëntengroep, bleek vorige week uit onderzoek van Platform voor onderzoeksjournalistiek Investico voor Trouw en De Groene Amsterdammer.”
(Bron: Zo beleven psychiatrische patiënten de ‘separeer’Rianne Oosterom, Trouw, 5 augustus 2019)

Betekenis

(hier:) door mensen gemaakt voorwerp dat karakteristiek is voor een cultuur of periode

Uitspraak

[ar-tuh-fakt]

Woordfeit

Het woord artefact is begin negentiende eeuw gevormd op basis van twee Latijnse woorden. Factum betekent ‘gemaakt’, en arte is een naamvalsvorm van het woord ars, dat ‘kunst’ betekent. Een artefact is kortom ‘met kunst gemaakt’, oftewel ‘kunstig’, maar ook ‘kunstmatig’.
In de archeologie is een artefact een vondst die niet in de natuur ontstaan is, maar door mensenhanden moet zijn bewerkt. Denk aan stenen pijlpunten. In medische vaktaal kan artefact duiden op letsel dat iemand zichzelf heeft toegebracht. En artefact kan ook nog een onderzoeksresultaat aanduiden dat misleidend is omdat het een gevolg is van de onderzoeksopzet.