apotheose (de)


Citaat

“Met nog vier duels te spelen, en de eventuele apotheose op de slotdag in Rotterdam tegen Noorwegen, nadert Nederland het WK in Qatar.”
(Bron: Oranje tikt Turken suf op avond om te zoenen en neemt eerste plaats over in kwalificatiegroep – Willem Vissers, de Volkskrant, 7 september 2021)

Betekenis

hoogtepunt, climax, grootse afsluiting

Uitspraak

[a-po-tee-(j)o-zuh]

Woordfeit

Apotheose is via het Frans en het Latijn ontleend aan het klassiek Griekse apotheosis. Dat betekent letterlijk ‘vergoding’ of ‘vergoddelijking’; het woord theos voor ‘god’ is erin te herkennen. Het voorvoegsel apo- kon onder meer een verwijdering, verandering of voltooiing uitdrukken. Met het begrip apotheosis werd in de klassieke mythologie bedoeld dat een belangrijke persoonlijkheid werd ‘gepromoveerd’ tot god; later gebeurde het ook buiten de mythologie dat iemand goddelijke eer werd bewezen.

Door de eeuwen heen heeft apotheose diverse afgeleide betekenissen gekregen, zoals ‘verheerlijking’ en ‘buitengewone lof’. Een specifieke betekenis is ‘indrukwekkend hoogtepunt als slot van een theaterstuk’: aan het eind van een theaterstuk gebeurde het vaak dat een belangrijk personage verheerlijkt of zelfs vergoddelijkt werd. Dit werd gezien als het hoogtepunt, de climax, van het stuk. De betekenis ‘indrukwekkend hoogtepunt (aan het slot), climax’ komt tegenwoordig het meest voor, en bij sportevenementen ook wel ‘grootse afsluiting’.