Een heel / hele fijne vakantie
Veel mensen hebben geleerd dat alleen een heel fijne vakantie juist is; deze vorm wordt nog steeds beschouwd als verzorgde (schrijf)taal. Heel is een bijwoord dat iets zegt over fijne; een bijwoord blijft normaal gesproken onverbogen. Toch komt een hele fijne vakantie (en bijvoorbeeld ook hele mooie ogen en een hele leuke jongen) vaak voor. Het bezwaar dat vaak tegen deze constructie wordt gemaakt, is dat hele nu net als fijne een bijvoeglijk naamwoord lijkt te zijn dat iets zegt over vakantie. Flauwe grappen over 'een halve fijne vakantie' hangen dan in de lucht.
Toch is een hele fijne vakantie niet 'fout'. De Algemene Nederlandse Spraakkunst (ANS) vermeldt bij de bespreking van deze constructie dat het bijwoord (heel) net als het erop volgende verbogen bijvoeglijk naamwoord (fijne) een buigings-e kan krijgen. De ANS geeft onder andere de voorbeelden geweldige hoge bomen en hele mooie plaatjes, en noemt deze 'informeel'. De verbuiging van het bijwoord heeft volgens de ANS bovendien tot gevolg dat de spreker iets sterker laat merken dat hij écht meent wat hij zegt, of dat hij écht verbaasd, boos, verrukt, enz. is. Dus als iemand verzucht dat Carice van Houten en Govert Deploige hele mooie ogen hebben, dan maakt hij dus nét iets duidelijker dat hij echt van de sokken raakt van Carice' en Goverts ogen.
Iemand die een ander een hele fijne vakantie toewenst, maakt dus niet zozeer een taalfout, maar geeft op een informele manier aan dat hij/zij van harte hoopt dat de ander een fijne vakantie zal hebben. Daar is niets mis mee, zeker niet in de gesproken taal. Wie wat formeler uit de hoek wil komen, kan het best kiezen voor een heel fijne vakantie, heel mooie ogen, heel kleine voeten, enz.
Verwante adviezen
Trefwoorden
terug
