Bepaling van gesteldheid

Wat is de 'bepaling van gesteldheid'?

De bepaling van gesteldheid, ook wel predicatieve bepaling of dubbel verbonden bepaling genoemd, geeft informatie over het onderwerp of het lijdend voorwerp van de zin (en in een enkel geval het indirect object). Eigenlijk is 'bepaling van gesteldheid' een overkoepelende term, waar drie soorten bepalingen onder vallen:

1. Bepaling van gesteldheid tijdens de handeling
   
   Deze bepaling geeft informatie over de gesteldheid van het onderwerp of het lijdend voorwerp op het moment van de beschreven handeling. Deze bepaling kan vaak worden herschreven tot een bijzin met terwijl:
   • Ik zag de hond blaffend de hoek om komen. ('Ik zag de hond, terwijl hij blafte, de hoek om komen.')
   • Zij ligt wakker in bed. ('Terwijl zij wakker is, ligt ze in bed.')
   • Als puber was mijn zus erg opstandig.
2. Bepaling van gesteldheid volgens de handeling
   
   Deze bepaling geeft een gesteldheid aan van het onderwerp of lijdend voorwerp van de zin, die geen gevolg is van de beschreven handeling. Als de bepaling iets zegt over het onderwerp, is vaak een omschrijving met wat betreft mogelijk; als de bepaling iets zegt over het lijdend voorwerp is het vaak de mening van het onderwerp:
   • De taart smaakt geweldig! ('De taart is geweldig wat de smaak betreft.')
   • Sam vond de film erg spannend. ('Volgens Sam was de film erg spannend.')
   • We noemen onze dochter Anna. ('Volgens ons heet onze dochter Anna.')
3. Bepaling van gesteldheid als gevolg van de handeling
   
   Deze bepaling geeft het resultaat van de beschreven handeling aan:
   • Zij liep haar schoenen stuk.
   • Hij is tot burgemeester benoemd.
   • Het bord viel in scherven.

Verwante adviezen

• Bepaling van hoedanigheid
• Zinsdelen (redekundig ontleden)

Trefwoorden

• ontleden

terug