Aansluitpunt / aansluitingspunt
In het Nederlands kunnen samenstellingen onder meer gevormd worden door twee zelfstandige naamwoorden te koppelen (zoals in aansluitings+kosten) of door een werkwoordsstam en een zelfstandig naamwoord samen te voegen (zoals in aansluit+punt). Het zelfstandig naamwoord aansluiting verwijst wat minder nadrukkelijk naar de handeling van het aansluiten dan de werkwoordsstam aansluit: onder een aansluiting verstaan we eerder een concreet 'ding' dat het gevolg is van die handeling. Dit accentverschil komt wellicht het best tot uitdrukking als we de betekenis van de samenstellingen omschrijven:
Met een werkwoordsstam:
- aansluitpunt 'een punt om iets op aan te sluiten'
- afsluitklep 'een klep om iets mee af te sluiten'
- aansluitleiding 'een leiding om iets mee aan te sluiten'
Met een naamwoord:
- aansluitingskosten 'de kosten van/voor een aansluiting'
- aansluitingsvoorwaarden 'de voorwaarden voor aansluiting'
- afsluitingsdatum 'de datum van afsluiting'
Een scherpe grens tussen beide categorieën kan overigens vaak niet getrokken worden. De grote Van Dale bewijst dat zelf met woordparen als aansluitingspunt/aansluitpunt en aansluitingsstuk/aansluitstuk. Blijkbaar zijn beide vormen gangbaar in het Nederlands. Of taalgebruikers daarbij een betekenisverschil maken of herkennen, is moeilijk na te gaan.
Soms ligt de ene vorm wél duidelijk meer voor de hand dan de andere. Zo lijkt verzendingsdoos naast verzenddoos uitgesloten, doordat deze samenstelling in betekenis zo duidelijk naar de handeling van het verzenden verwijst ('een doos om iets in te verzenden').
Trefwoorden
terug
