Helaas zit er inmiddels een dikke laag stof op dit gedeelte van mijn brein, vandaar dat ik mijn vraag hier posteer.

Het gaat om de zin: oude tradities worden nieuw leven ingeblazen.

Er ontstond een discussie over het onderwerp en daarmee ook over het lijdend voorwerp en meewerkend voorwerp. Aangezien deze zin in de lijdende vorm staat is er geen sprake van een lijdend voorwerp; het lijdend voorwerp van een zin in de bedrijvende vorm wordt immers in een overeenkomstige zin in de lijdende vorm het onderwerp van de zin.

De een zei: “Moet het niet oude tradities wordt nieuw leven ingeblazen zijn, want leven is enkelvoud en het is het onderwerp”. Waarop de ander zei: “Het onderwerp is oude tradities, niet nieuw leven.”
Ik had me nog niet in de discussie gemengd, maar ik vroeg me wel af wie gelijk had. Beide gingen de standaard regels af voor het nagaan van het onderwerp. Wie of wat + gezegde = onderwerp. “Wat wordt ingeblazen? Nieuw leven!”, zei de een. De ander reageerde met:“Wat wordt(nieuw leven) ingeblazen? Oude tradities!”. De een veronderstelde dat nieuw leven het onderwerp was en oude tradities het meewerkend voorwerp: het nieuwe leven wordt immers aan de oude tradities ingeblazen. Zowel de een, als de ander bleef voet bij stuk houden waardoor de discussie doodbloedde.

Ik ben er zelf nog steeds niet over uit. Als ik de zin in bedrijvende vorm zet, zoals hij heeft oude tradities nieuw leven ingeblazen, zou ik zeggen hij heeft (aan) oude tradities nieuw leven ingeblazen. Oftewel, nieuw leven is het lijdend voorwerp, oude tradities is het meewerkend voorwerp. Echter als ik de zin in de lijdende vorm laat staan,  blijf ik het idee houden dat oude tradities het onderwerp is en dat nieuw leven een bijwoordelijke bepaling van middel is(waarmee worden oude tradities ingeblazen? Nieuw leven).  Ik weet dat bij zinsontleding een bijwoordelijke bepaling pas komt na een meewerkend voorwerp, maar toch stuurt mijn gevoel me deze kant op.  Mijn gevoel kan het natuurlijk mis hebben. Weet iemand op dit forum het juiste antwoord?:)

volgens mij is het : aan wat wordt nieuw leven ingeblazen.

aan de oude tradities wordt..    dus de tradities is het meewerkend voorwerp

aan wat voor wat ( wie )

Nescio - 23 januari 2012 12:53 AM

Helaas zit er inmiddels een dikke laag stof op dit gedeelte van mijn brein, vandaar dat ik mijn vraag hier posteer.

Het gaat om de zin: oude tradities worden nieuw leven ingeblazen.

Er ontstond een discussie over het onderwerp en daarmee ook over het lijdend voorwerp en meewerkend voorwerp. Aangezien deze zin in de lijdende vorm staat is er geen sprake van een lijdend voorwerp; het lijdend voorwerp van een zin in de bedrijvende vorm wordt immers in een overeenkomstige zin in de lijdende vorm het onderwerp van de zin.

De een zei: “Moet het niet oude tradities wordt nieuw leven ingeblazen zijn, want leven is enkelvoud en het is het onderwerp”. Waarop de ander zei: “Het onderwerp is oude tradities, niet nieuw leven.”
Ik had me nog niet in de discussie gemengd, maar ik vroeg me wel af wie gelijk had. Beide gingen de standaard regels af voor het nagaan van het onderwerp. Wie of wat + gezegde = onderwerp. “Wat wordt ingeblazen? Nieuw leven!”, zei de een. De ander reageerde met:“Wat wordt(nieuw leven) ingeblazen? Oude tradities!”. De een veronderstelde dat nieuw leven het onderwerp was en oude tradities het meewerkend voorwerp: het nieuwe leven wordt immers aan de oude tradities ingeblazen. Zowel de een, als de ander bleef voet bij stuk houden waardoor de discussie doodbloedde.

Ik ben er zelf nog steeds niet over uit. Als ik de zin in bedrijvende vorm zet, zoals hij heeft oude tradities nieuw leven ingeblazen, zou ik zeggen hij heeft (aan) oude tradities nieuw leven ingeblazen. Oftewel, nieuw leven is het lijdend voorwerp, oude tradities is het meewerkend voorwerp. Echter als ik de zin in de lijdende vorm laat staan,  blijf ik het idee houden dat oude tradities het onderwerp is en dat nieuw leven een bijwoordelijke bepaling van middel is(waarmee worden oude tradities ingeblazen? Nieuw leven).  Ik weet dat bij zinsontleding een bijwoordelijke bepaling pas komt na een meewerkend voorwerp, maar toch stuurt mijn gevoel me deze kant op.  Mijn gevoel kan het natuurlijk mis hebben. Weet iemand op dit forum het juiste antwoord?:)

Wordt.

ik denk dat ik ongeveer hetzelfde probleem heb
ik ben op zoek naar de juistheid van de volgende ‘tussenzin’
... en, als ik niet gestoord WORD, doe ik ....
welke grammaticaregels hiervoor gelden weet ik niet
maar naar mijn gevoel moet dit ... en, als ik niet gestoord WORDT, ... zijn
mijn collega’s beweren echter het tegendeel
wat vinden jullie ?

rita - 25 januari 2012 06:43 PM

ik denk dat ik ongeveer hetzelfde probleem heb
ik ben op zoek naar de juistheid van de volgende ‘tussenzin’
... en, als ik niet gestoord WORD, doe ik ....
welke grammaticaregels hiervoor gelden weet ik niet
maar naar mijn gevoel moet dit ... en, als ik niet gestoord WORDT, ... zijn
mijn collega’s beweren echter het tegendeel
wat vinden jullie ?

Ik .... loop, hij loopT. Ik word, hij wordT.

Zit het er niet in wat er voorafgaande aan de tussenzin, of wat er na komt?

Als er nou voor en achter de tussenzin grammaticale informatie zou staan waardoor de zwaarte niet op worden maar op een ander werkwoord komt te liggen. Bijvoorbeeld:

  De Man laat deze opdracht, dan word hij niet gestoord, de opdracht is hem te zwaar en onbillijk. Het werk woord is dan laten en er komt een nieuwe vraag.  wie laat om niet gestoord te worden?  laaT met een T

maar ik zou het niet met zekerheid durven te zeggen .

Het zit hem dus in de bijzin, wordt daar opnieuw de dt regel toegepast?  dat is de vraag.

en, is geloof ik wel toegestaan taalkundig maar ik heb altijd geleert na en gewoon de zin vervolgen.

Dan zou het dus worden en ........................... en dan een komma    

” zijn ( of welke werkwoordsvorm dan ook) .....................................(.en) als ik niet gestoord word”

Volgens mij kan je een bijzin niet los zien van de hoofdzin
ben benieuwd naar het goede antwoord. Met een goede uitleg, zodat we de fout niet nog een keer maken.
 
volgens mij is het : Jij hebt gelijk, je collega’s denken van niet , en dat is onterecht.  ha ha

Nescio - 23 januari 2012 12:53 AM

Helaas zit er inmiddels een dikke laag stof op dit gedeelte van mijn brein, vandaar dat ik mijn vraag hier posteer.

Het gaat om de zin: oude tradities worden nieuw leven ingeblazen.

Correct is: “Oude tradities wordt nieuw leven ingeblazen.”
“Oude tradities” is hier derde naamval/meewerkend voorwerp. Je kunt de zin anders ook lezen als (de enigszins gewrongen zin): “Er wordt oude tradities nieuw leven ingeblazen.”; misschien helpt dat ...

tijn - 26 januari 2012 08:00 PM

Zit het er niet in wat er voorafgaande aan de tussenzin, of wat er na komt?

Als er nou voor en achter de tussenzin grammaticale informatie zou staan waardoor de zwaarte niet op worden maar op een ander werkwoord komt te liggen. Bijvoorbeeld:

  De Man laat deze opdracht, dan word hij niet gestoord, de opdracht is hem te zwaar en onbillijk. Het werk woord is dan laten en er komt een nieuwe vraag.  wie laat om niet gestoord te worden?  laaT met een T

maar ik zou het niet met zekerheid durven te zeggen .

Het zit hem dus in de bijzin, wordt daar opnieuw de dt regel toegepast?  dat is de vraag.

en, is geloof ik wel toegestaan taalkundig maar ik heb altijd geleert na en gewoon de zin vervolgen.

Dan zou het dus worden en ........................... en dan een komma    

” zijn ( of welke werkwoordsvorm dan ook) .....................................(.en) als ik niet gestoord word”

Volgens mij kan je een bijzin niet los zien van de hoofdzin
ben benieuwd naar het goede antwoord. Met een goede uitleg, zodat we de fout niet nog een keer maken.
 
volgens mij is het : Jij hebt gelijk, je collega’s denken van niet , en dat is onterecht.  ha ha ;-)

Ik kan je hier niet helemaal volgen en begrijp je voorbeeldzin “De Man laat deze opdracht, dan word hij niet gestoord, de opdracht is hem te zwaar en onbillijk.” ook semantisch niet helemaal, maar ik kan je in ieder geval wel vertellen dat “word hij” hier “wordt hij” moet zijn (”... dan wordt hij niet gestoord ...”).

Over Oude tradities word(t/en) nieuw leven ingeblazen: als je nieuw leven inblazen vervangt door revitaliseren, dan is er geen enkele aarzeling dat het moet zijn Oude tradities worden gerevitaliseerd. Aan de andere kant: als je de zin ziet vanuit de constructie iemand iets inblazen dan zul je tot de ontleding komen dat iemand meewerkend voorwerp is en iets lijdend voorwerp. Van daaruit geredeneerd kom je tot een voorkeur voor Oude tradities wordt nieuw leven ingeblazen, omdat daarin dan het lijdend voorwerp onderwerp is.

Het hangt dus een beetje van je kijk op nieuw leven inblazen af. Vind je dat er overwegende redenen zijn om dat als één, complex werkwoord te zien, dan kun je verdedigen dat oude tradities lijdend voorwerp is en dat het in de lijdende vorm dus moet zijn Oude tradities worden nieuw leven ingeblazen.

Over als ik niet gestoord word(t): bij vervanging van ik door we blijkt duidelijk dat het om het onderwerp gaat: als we niet gestoord worden. De vorm wordt is dus niet te verdedigen. Maar dat gaat dan ook over spelling.