Ergens kun je de spelling per direct verder vereenvoudigen en fonetiseren. Waarom niet een paart en ik wort, hij wort en gewilt?. Niks geen d’s, t’s en d-t’s,  alles gewoon met een t, ben je van al het gezeur af. Ook nergens meer een tussen-n of een eind-n, want die spreekt toch niemenad meer uiit.

Toch denk ik dat mensen niet alleen vereenvoudiging zoeken, maar juist ook verbijzondering. We hebben hersencapaciteit genoeg om ook correct vreemde talen te leren schrijven en ook het vermogen om alle nieuwe info van de wereld te verwerken. Waarom zou je nix schrijven als je niks ook goed kan onthouden en onderscheiden?

Ik heb een idee over die verbijzondering en ook over de wijze waarop wij werkwoorden leren vervoegen. Dat gaat altijd via onderstaand rijtje:

ik vind
hij vindt
hij/zij vindt

wij vinden
zij vinden
u vindt

En dat is ook wel een filosofische afspiegeling van het menselijk bestaan. In de eerste plaats gaat het om onszelf, ons eigen ik, daarnaast de ander in de jij-, wi-j en zij-vorm. De wereld en werkelijkheid in een notendop. Ik denk dat we die verbijzondering van ons mens-zijn ook tot uitdruking brengen in de spraak van woorden en zinnen en in de spelling. Taal is denk ik niet alleen op zoek naar vereenvoudiging, maar ontwikke;lt zich juist ook om een zekere complexiteit en verbijzondering te bewaren. Maar of het echt zo werkt ...

Spelling is een afspraak met welke letters we de woorden schrijven.
Door deze afspraak zien dezelfde woorden er ook steeds hetzelfde uit.
Bij het lezen herkennen we de woorden aan het woordbeeld, de rij letters in een bepaalde volgorde. We zien daarom bij de meeste woorden meteen de betekenis en daardoor kunnen we ook snel lezen.
Tot slot moet je niet vergeten dat we ook de boeken die een paar honderd jaar geleden geschreven zijn, ook moeten kunnen lezen.
Mijn boodschap is: leer goed spellen, want de hier voorgestelde vereenvoudigde spelling gaat het echt niet worden.

Spelling is naar mijn idee alleen maar afspraak, en wellicht onduidelijk, ik ben juist voor een standaardspelling en spel groen. Ook vanwege de redenen die je noemt.  Maar in spellingsdiscussies gaat het er juist om dat je bepaalde afspraken kan veranderen. Mijn overpeinzing was nu juist dat je de spelling wel verder kan vereenvoudigen of fonetiseren (en dan loop je tegen dezelfde problemen op als nu het geval is) maar mijn idee is dat spelling juist ook onderscheidend wil zijn. Daarom is er denk ik ook nooit discussie om de d-t-regels te wijzigen of om het kofschip af te schaffen.

Dan is het mij helemaal duidelijk.
Ik denk dat het volgende ook past in jouw overpeinzingen.

Neem het woord cake. Cake is een luchtig gebak en bekend van ‘het kopje koffie met een plakje cake’. Het woord is goed ingeburgerd en we spreken het uit op z’n Engels.

Het verkleinwoord van cake is cakeje, uitgesproken als [keekje].
Zoiets verzin je toch niet? Cakeje is toch een monstrum van een woord? Het is toch de enige juiste schrijfwijze.
Misschien moeten we voortaan maar keek gaan schrijven. Dan wordt het verkleinwoord daarvan keekje en dat ziet er tenminste weer normaal uit.

In een eerdere reactie schreef je dat spelling een kwestie van afspraak is. Een van de basisafspraken en peilers van de spelling is ook de etymologie. Als een woord uit het buitenlands de taal binnenkomt, dan laten we de oorspronkelijke spelling doorgaans in tact. Cake komt uit het Engels en dus leren we het letterbeeld cake. Het verkleinwoord is dan weer gewoon cakeje. Mijn punt is dat je wel kan discussieren over groen, wit of vrij spellen, maar dat het verder weinig uitmaakt. Ook keek voor cake schrijven is dan een zelfde soort afspraak. Niet beter of slechter. Ik heb gekozen voor de standaardspelling en schrijf dus cake en cakeje.

De enige juiste schrijfwijze is natuurlijk cakeje. Laten we het daar over eens zijn.
Ik vind het echter wel een lelijk woord. Het wordt voor een deel Engels en voor een deel Nederlands uitgesproken. Maar ik zie ook wel dat het nu niet mogelijk is om dat te veranderen.
Door z’n lelijkheid is het echter ook wel weer een grappig woord, dat heel geschikt is voor taalspelletjes.

DieDjee - 13 december 2011 06:39 PM

In een eerdere reactie schreef je dat spelling een kwestie van afspraak is. Een van de basisafspraken en peilers van de spelling is ook de etymologie. Als een woord uit het buitenlands de taal binnenkomt, dan laten we de oorspronkelijke spelling doorgaans in tact. Cake komt uit het Engels en dus leren we het letterbeeld cake. Het verkleinwoord is dan weer gewoon cakeje. Mijn punt is dat je wel kan discussieren over groen, wit of vrij spellen, maar dat het verder weinig uitmaakt. Ook keek voor cake schrijven is dan een zelfde soort afspraak. Niet beter of slechter. Ik heb gekozen voor de standaardspelling en schrijf dus cake en cakeje.

Heb je in tact wel goed nagekeken?

Weer een goed voorbeeld dat aantoont dat het hier bulkt van de problemen die zich voordoen bij het gretig binnenzeulen van leenwoorden. Eigenlijk dus geen vragen om Onze Taal mee lastig te vallen. Kies voor Nederlands, in dit geval bv. voor een eenvoudig luchtig gebakje, en er stelt zich gewoon geen enkel probleem. Enkel op laag water misschien, maar daar liggen veel spijkers.

De definitie van de schrijftaal zou ongeveer moeten klinken als het schrijfmedium
  dat het universeel mogelijk maakt om zelfs als grootste onkundige deze taal te lezen
  en perfect uit te spreken zonder zelf de inhoud te begrijpen ... (referentie Ping Yin)
  Zoals wij barbaars aankijken tegenover “De Middeleeuwen” , zal er een generatie
  opkomen die onze schrijftaal als overbodig moeilijk vervolgt .  Hoeveel vakkennis
  wordt er niet plots afgeknot , relaties verbroken ,  sollicitaties opgeblazen… , omdat
  men spellingsfouten maakt in ons hoofdvak Nederlands = gebuisd of gebuist ?????
  Hier worden willekeurige spellingregels gebruikt om iemands levensloop te bepalen ,
  die weinig met intelligentie te maken hebben , maar met kennis . En kennis = macht .
  Hoe meer barbaars kan men nog gaan ? Laat een taal uitblinken in zijn woordenschat ,
  maar laat de spelling zo fonetisch mogelijk .

Spellingsregels hebben geen willekeur als oorsprong, dat is gewoon een boude bewering. Als we fonetisch zouden gaan spellen dan krijg je de grootste chaos, want welke streek(taal) is dan de toonaangevende?
Als alleenheerser is Napoleon er redelijk goed in geslaagd om het standaard Frans, door te drukken. Dictators worden echter schaarser met de dag.  Toch slaagde hij erin, de gemiddelde Nederlander, tot vandaag, zijn taal te laten verprutsen door Franse leenwoorden. Dit terwijl beide landen zelfs geen gemeenschappelijke grens hebben. De Amerikaanse machtsdrang is momenteel ook in taalgebruik zeer voelbaar. Wat zal het worden als de Chinese huishouding wat machtiger wordt? Denk je dat je die mensen het aanleren van Nederlands gaat vergemakkelijken met je fonetische voorstellen?
Een goed voorbeeld is het Arabisch, dat heeft inderdaad ook geen echte standaard. Naargelang het land en streek maakt men er een potje van. Er is een periode geweest dat Libanon zowat aanvaard was als standaard. Maar toen daar diverse burgeroorlogen uitbraken, ruimden cultuur en banken hun zaken bij elkaar en verkasten voor een groot gedeelte naar Tunesië.
Daarom zijn vertalende woordenboeken in/uit het Arabisch onnuttig, zolang de Westerse taal niet in Arabisch schrift zit. Dus als je een duootje Arabisch-Frans heen en terug koopt, en Arabisch Duits en vice versa, krijg je sowieso een hoop fonetische verschillen.
Noord-Afrika valt op taalgebied dan weer uit de boot, vanwege de vermenging met Berberse taaltjes. Na de Islaminvasie wat opgesmukt met archaïsche Korantaal, maar ook geen écht Arabisch, dat overigens niet bestaat. Aangezien er op dat domein zoveel onenigheid is kan je nog steeds van geen standaardtaal spreken. Hoogstwaarschijnlijk zal dat er ook nooit komen.
Wat is het resultaat van al dat fonetisch gedoe? Een even grote lijst van fonetische tekenreeksen, die in aantal in feite het aantal talen benaderd. Hoe denk je dat ze Arabisch uitspreken in Iran (Perzië), of in Tsjetchenië?
Probeer maar eens na te gaan hoe het komt dat de naam Mohammed op een ongelooflijk aantal schrijfwijzen voorkomt. Alleen in de Koran (Arabische schrijfwijze!) gelijkvormig, maar denk je maar in, waar Engels als tweede taal gebruikt wordt, zal fonetica gans andere resultaten geven dan in Ex-Franse kolonies waar de Islam actief is. Hetzelfde of erger zou je in het Nederlands krijgen, want wie gaat de juiste uitspraak verschaffen?

Besluit, een taal fonetisch noteren is toogpraat en niet uitvoerbaar, zowel op spelling als op uitspraak heb je een overeengekomen standaard nodig. En zeker voor sukkelaars! Want als die zich verplaatsen komen ze anders in de problemen!

Waar je wellicht nog niet aan dacht is, dat de jongste generaties niet meer gewend zijn om ergens moeite voor hoeven te doen. Ook, en zeker veel inwijkelingen niet. Deze houding wordt bovendien van het ene geslacht doorgegeven aan het volgende. Hoogstwaarschijnlijk zal men daarop terugkomen, want anders gelden er op de duur alleen nog natuurwetten. Vooruitgang? Luiheid en wanorde leiden tot verval!

Zelfs zonder democratie slaagt men in China er niet in, een standaardtaal op te leggen. Noch in spelling, noch in uitspraak.

Dacht je overigens dat je in het Engels geen problemen hebt? Wat met de Amerikaanse schrijfwijzen zoals Jewelry, draftsman, enz. i.p.v. Jewelary, draughtsman, enz. in Brits Engels?

naschriftje:
-Denken, bedenken, overdenken zijn beter in Onze Taal, dan peinzen. Het laatste, met zijn afgeleide vormen is eigenlijk een Frans leenwoord dat komt van penser. Leenwoorden zijn de oorzaak van de meeste spellings- en spraakkunstproblemen.
-Een verbijzondering is ook zeer ver gezocht. Eenvoudiger is het om over Taaleigenheid te gewagen.

Wat meer goede boeken lezen en daarbij indachtig zijn, dat eenvoud siert, kan helpen.

U , Mr of Mevr ,

heeft volledig gelijk over toogpraat . Het is daar dat ik mijn wildste fantasieën onttrek uit
geestrijke dranken ... die mijn kortzichtigheid verruimen . Ik als grote sukkelaar , heb daar
behoefte aan om de bomen uit het bos terug te zien . Geleerden vergeten dit en hebben
daar geen nood meer aan op hun zelf gecreëerd eiland . Maar de wereld is nu eenmaal groter.
Uw handtekening op elk antwoord vind ik wel erg treffend ... “Struikelen doe ik zeker” .
Het mijne zou meer klinken als “ ik zit vol str..t” , maar ik stel alles dan steeds terug in vraag ?
Welke regels bestaan er om au of ou uit te leggen ? Met ei en ij net hetzelfde . Vandaag
is het algemeen beschaafd Nederlands onze referentie , dus daar wil ik beslist niet aan
raken , maar met een fonetische spelling doet dat er eigenlijk niet toe , het lukt altijd.
Het is natuurlijk wel heel ingrijpend om dat in één keer door te voeren . Daarom vind ik
deze blog het ideaal platform om van gedachten te wisselen en misschien iets in beweging
te krijgen .

  Luc Trio

hades - 04 november 2012 05:16 PM

U , Mr of Mevr ,

heeft volledig gelijk over toogpraat . Het is daar dat ik mijn wildste fantasieën onttrek uit
geestrijke dranken ... die mijn kortzichtigheid verruimen . Ik als grote sukkelaar , heb daar
behoefte aan om de bomen uit het bos terug te zien . Geleerden vergeten dit en hebben
daar geen nood meer aan op hun zelf gecreëerd eiland . Maar de wereld is nu eenmaal groter.
Uw handtekening op elk antwoord vind ik wel erg treffend ... “Struikelen doe ik zeker” .
Het mijne zou meer klinken als “ ik zit vol str..t” , maar ik stel alles dan steeds terug in vraag ?
Welke regels bestaan er om au of ou uit te leggen ? Met ei en ij net hetzelfde . Vandaag
is het algemeen beschaafd Nederlands onze referentie , dus daar wil ik beslist niet aan
raken , maar met een fonetische spelling doet dat er eigenlijk niet toe , het lukt altijd.
Het is natuurlijk wel heel ingrijpend om dat in één keer door te voeren . Daarom vind ik
deze blog het ideaal platform om van gedachten te wisselen en misschien iets in beweging
te krijgen .

  Luc Trio

Beste Luc,

Verontschuldig me als ik je een slecht gevoel gaf, met mijn soms snedige opmerkingen. Zelf ben ik helemaal geen u- achtige persoon, maar wel met een redelijk goed ontwikkeld taalgevoel. Ik ga hier geen spraakkunstregeltjes oprakelen, daar zijn genoeg andere bronnen voor. Maar als je blauw uitspreekt en daarna koude, dan zal je merken als je het aandachtig doet, dat inderdaad in het eerse geval de nadruk eerder op de a ligt, in het tweede is de aanzet eerder benadrukt door de o. Omdat je graag op je gehoor lijkt voort te gaan, kan dat soms al helpen. Maar toch, met mijn Antwerpse streektaal zou dat al helemaal verkeerd lopen. Daarom zijn er natuurlijk regels nodig. Bij ei en ij, herinner jij je misschien ook, dat het eigenlijk over lange ij en korte ei gaat.
Regelmatig een goed boek lezen helpt. Tijdschriften en kranten iets minder, omdat daar nogal veel janhagel allerlei toestanden in zet, die tegen Onze Taal indruisen.

 
  Bedankt voor je toelichting ? Persoonlijk leef ik in de technische wereld en ook daar hebben we gigantische problemen omdat er soms verschillende standaarden bestaan . Dat is natuurlijk ook het knappe aan creativiteit ... het wordt ergens autonoom geboren en wil groeien . Maar soms moet er een overkoepelend orgaan zijn , die onafhankelijk het verloop evalueert en standaarden uitvindt om alles overzichtelijk en leefbaar te houden. Zo onderga ik dezelfde problemen met mijn eigen moedertaal , na jaren in het buitenland vertoefd te hebben .

  Onze taal hoeft niet beknot te worden , maar laat die rijkdom vooral in zijn woordenschat uitblinken ,
  wel zo probeer ik het te zien . Ergens word er ieder jaar iemand gebuisd omwille van spellingfouten ?
  4 op 10 halen doet de job al . Erg vind ik dat.

    Luc Trio